آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث

آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث

بررسی تطبیقی مبانی تربیت قرآنی از دیدگاه مغنیه و شلتوت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه پیام نور
2 دانشیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه پیام نور
3 عضو هیات علمی گروه علوم تربیتی دانشگاه پیام نور
10.22034/iued.2024.2017006.2543
چکیده
مبانی تربیت قرآنی به عنوان یکی از لوازم جامعیّت قرآن، جاودانگی قرآن در هر زمانی و جهان-شمولی آن بر هر مکانی، به این معناست که زمینه‌ها و پیش فرض‌های تربیتی آیات قرآن در هر زمان و مکانی و نزد هر قومی با تفسیر جدیدی که این کتاب ظرفیت آن را دارد، می‌تواند اثربخشی و کارآیی لازم و کافی در حوزه تربیت انسان داشته باشد. پژوهش حاضر به شیوه توصیفی- تحلیلی، مبانی تربیت قرآنی را در دو تفسیر مهمّ از فریقین، تفسیر الکاشف و تفسیر القرآن الکریم، کاویده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مغنیه و شلتوت در آثار قرآنی و تفسیری خود، مواردی نظیر دو ساحتی بودن انسان، تأثیر ظاهر بر باطن، تأثیر باطن بر ظاهر، تأثیرپذیری انسان از شرایط، تأثیرگذاری انسان بر شرایط و فطرت را به عنوان مبانی تربیت قرآنی ذکر کرده‌اند. در این میان، مغنیه، بالقوه بودن توانایی‌های فطری انسان را به عنوان یکی از مبانی تربیت قرآنی می‌پذیرد و شلتوت با رد چنین مبنایی، این توانایی‌ها را بالفعل می‌داند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Comparative research on the basics of Quranic education from the point of view of Mughniyeh and Shaltut

نویسندگان English

naser abedini 1
alireza delafkar 2
javad esmaeili 3
1 Department of Quranic and Hadith Sciences, Payame Noor University
2 Associate Professor of Quranic and Hadith Sciences, Yam Noor University
3 Member of the academic staff of the Department of Educational Sciences of Payam Noor University
چکیده English

 
The basics of Qur'anic education as one of the essentials of the comprehensiveness of the Qur'an, the immortality of the Qur'an at any time and its universality in any place, means that the educational contexts and presuppositions of the verses of the Qur'an at any time and place and among any people with The new interpretation that this book has the capacity of can have the necessary and sufficient effectiveness and efficiency in the field of human education. The present study has explored the basics of Quranic education in two important interpretations of Al-Furiqin, Tafsir al-Kashif and Tafsir al-Qur'an al-Karim, in a descriptive-analytical way. The findings of the research show that Mughniyeh and Shaltut, in their Qur'anic and exegetical works, consider things such as the two-dimensionality of man, the effect of the exterior on the interior, the interior effect on the exterior, the influence of man on circumstances, the influence of man on circumstances and nature as The basics of Quranic education have been mentioned. In the meantime, Mughniye accepts the potentiality of human innate abilities as one of the foundations of Quranic education, and Shaltut rejects such a basis and considers these abilities to be real.
Keywords: Basics of Quranic education, Tafsir al-Qur'an al-Karim, Tafsir al-Kashif, Mughniyeh, Shaltut
 

کلیدواژه‌ها English

Basics of Quranic education
Tafsir al-Qur'an al-Karim
Tafsir al-Kashif
Mughniyah
Shaltut
  •  

    • قرآن کریم.
    • ابن فارس، احمد، معجم المقاییس اللغه، تحقیق ابراهیم شمس الرّین، بیروت: دار الکتب العلمیه، 1420ق.
    • ابن منظور، جمال الدین محمد مکرم، لسان العرب، بیروت: دار احیاء التراث العربی، 1408ق.
    • ازهری، محمد بن احمد، تهذیب اللغه، بیروت: دار احیاء التراث العربی، 1408ق.
    • امینی، ابراهیم، اسلام و تعلیم و تربیت، تهران: انتشارات انجمن اولیاء و مربیان، 1376ش.
    • آذربایجانی، مسعود و شجاعی، محمد صادق، قم: انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1394ش.
    • جعفری، یعقوب، تفسیر کوثر، قم: انتشارات هجرت، 1373ش.
    • جوادی آملی، عبدالله، حیات حقیقی انسان در قرآن، قم: انتشارات إسراء، 1389ش.
    • حجازی، محمّد محمود، اتفسیر الواضح، بیروت: دار الجیل، 1413ق.
    • حجّتی، سید محمد باقر، اسلام و تعلیم و تربیت، تهران: دفتر نشر اسلامی،1385ش.
    • حوّی، سعید، الاساس التفسیر ، قاهره: انتشارات دارالسلام، 1424ق.
    • دخیل، علی بن محمد علی، الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیر، بیروت: دار­ التعارف للمطبوعات،1422ق.
    • دهخدا، علی اکبر، لغت نامه دهخدا، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1377ش.
    • راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، قم: انتشارات ذوی القربی، 1382ش.
    • رهبر و رحیمیان، اخلاق و تربیت اسلامی، تهران، انتشارات سمت، 1378ش.
    • رشید رضا، محمد، المنار، بیروت: دار المعرفه، 1414ق.
    • زبیدی، مرتضی، تاج العروس، تحقیق علی شیری، بیروت: انتشارات دار الفکر، 1414ق.
    • زحیلی، وهبه، التفسیر المنیر فی العقیده و الشریعه و المنهج، دمشق: دارالفکر، 1414ق.
    • شاذلی، سید بن قطب بن ابراهیم، فی ظلال القرآن، چاپ هفدهم، بیروت: دار الشروق، 1412.
    • شلتوت، محمود، الی القرآن الکریم، ترجمه سیّد حسن سیّدی، مشهد: به­نش، 1387ش.
    • ......................... ، تفسیر القرآن الکریم، ترجمه محمّد رضا عطایی، مشهد: به­نشر، 1389ش.
    • .......................، من توجیهات الاسلام( سیری در تعالیم اسلام)، ترجمه سیّد خلیل خلیلیان، تهران: شرکت سهامی انتشار، 1361ش.
    • طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه محمّدباقر همدانی، قم: دفتر انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1374ش.
    • طریحی، فخر الدین محمد، مجمع البحرین، تحقیق احمد حسینی اشکوری، تهران: انتشارات مرتضوی، 1375ش.
    • طیب، سید عبد الحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران: انتشارات اسلام، 1378ش.
    • عمید، حسن، فرهنگ فارسی عمید، تهران: انتشارات امیرکبیر، 1369ش
    • فراهیدی، خلیل بن احمد، العین، چاپ دوّم، قم: انتشارات هجرت، 1410ق.
    • فیروزآبادی، محمد بن یعقوب، القاموس المحیط، دار الکتب العلمیه، بیروت: بی­تا.
    • فضل الله، محمّد حسین، من وحی القرآن، بیروت: دارالملاک، 1419ق
    • فیومی، احمد بن محمد، المصباح المنیر، چاپ دوّم، قم: موسسه دارالهجره، 1414ق.
    • قرشی، سید علی اکبر، تفسیر احسن الحدیث، تهران: بنیاد بعثت، 1377ش.
    • مراغی، احمد مصطفی، تفسیر المراغی، بیروت: انتشارات دار الفکر، بی­تا.
    • مدرّسی، محمّد تقی، من هدی القرآن، تهران: دار محبی الحسین، 1419ق.
    • مغنیه، محمد جواد، تفسیر الکاشف، ترجمه موسی دانش، قم: انتشارات بوستان کتاب قم، 1378ش.
    • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران: دار الکتب الاسلامیه، 1374ش.
    • مهدی­زاده، حسین، کاوشی در ریشه قرآنی تربیت و پی آمد معنایی آن، فصلنامه معرفت، 1381ش، شماره 59

     

  • تاریخ دریافت 12 آذر 1402
  • تاریخ بازنگری 30 دی 1402
  • تاریخ پذیرش 09 اردیبهشت 1403