آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث

آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث

احصاء و بررسی مبانی انسان‌شناختی همزیستی مسالمت‌آمیز از منظر علامه طباطبایی در تفسیر المیزان و دلالت‌های تربیتی آن؛ ارائه‌ی یک الگوی مفهومی.

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 مدرس گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان،صندوق پستی 889- 14665، تهران، ایران.
2 دانشـیار گـروه فلسـفه تعلیـم و تربیـت دانشـگاه خوارزمـی
10.22034/iued.2023.552055.2248
چکیده
یکی از مشکلاتی که امروزه دامن‌گیر افراد شده است، عدم توانایی آنان در همزیستی مسالمت‌آمیز است. اسلام به‌عنوان کامل‌ترین دین برای دستیابی به این همزیستی مسالمت‌آمیز برنامه‌هایی دارد. یکی از متون متقن و دست اول اسلام، قرآن کریم است و آنچه مشخص است این است که بهترین روش دریافت آموزه های قرآن کریم مراجعه به تفاسیرمعتبر است؛ از جمله ی این تفاسیر معتبر که نگاهی اجتماعی و تربیتی دارد تفسیر المیزان است. لذا هدف پژوهش حاضر دستیابی به یک الگوی مفهومی همزیستی مسالمت‌آمیز مبتنی بر مبانی انسان‌شناسی علامه طباطبایی و با تأکید بر تفسیر المیزان است. برای دستیابی به این هدف، از روش پژوهش تلفیقی استفاده شده است؛ بدین ترتیب که برای پاسخ به سؤال اول پژوهش از روش تحلیل مفهومی، در پاسخ به سؤال دوم پژوهش از روش قیاس نظری و در پاسخ به سؤال سوم پژوهش که از روش قیاس عملی بهره گرفته‌شده است. نهایتا اینکه یافته‌های پژوهش به شش مبنای انسان‌شناختی و شش هدف تربیتی و هفت روش تربیتی اشاره دارد که ارتباط مبانی، اهداف و روش‌های تربیتی فوق به‌صورت یک الگوی مفهومی تنظیم‌شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Counting and examining the anthropological foundations of peaceful coexistence from the perspective of Allameh Tabatabai in the interpretation of Al-Mizan and its educational implications; Provide a conceptual model.

نویسندگان English

Salman Rezvankhah 1
sosan keshawarz 2
1 education College of kharazmi university, Tehran
2 teachure
چکیده English

One of the problems that plagues people today is their inability to peacefull coexistence. As the most perfect religion, Islam has plans to achieve this peaceful coexistence. One of the authentic and first-hand texts of Islam is the Holy Quran, and what is clear is that the best way to receive the teachings of the Holy Quran is to refer to authentic interpretations. Among these authentic interpretations that have a social and educational perspective is Al-Mizan's interpretation. Therefore, the aim of the current research is to achieve a conceptual model of peaceful coexistence based on the anthropological foundations of Allameh Tabatabai and emphasizing the interpretation of al-Mizan. To achieve this aim, the integrated research method has been used; In this way, to answer the first research question, the conceptual analysis method was used, in response to the second research question, the theoretical comparison method was used, and in response to the third research question, the practical comparison method was used. Finally, the findings of the research refer to six anthropological bases, six educational goals, and seven educational methods, and the relationship between the above bases, goals, and educational methods is set as a conceptual model.

کلیدواژه‌ها English

Basics of Anthropology
educational implications
Peaceful Coexistence
Tafsir Al-Mizan
Conceptual Model
  •  

    • قرآن کریم.
    • امیری، سروش؛ «نسبت قرآن و نهج‌البلاغه با صلح و همزیستی»؛ پژوهش‌های نهج‌البلاغه، سال 17، شماره‌ی 58، 1397 ش.
    • باقری، خسرو؛ هویت علم دینی؛ تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1387 ش.
    • ـــــــــــــــــــ؛ رویکردها و روش‌های پژوهش در فلسفه تعلیم و تربیت؛ تهران: پژوهشکده‌ی مطالعات فرهنگی و اجتماعی، 1389 ش.
    • حاجی‌زاده، هانیه و کرمی، مرتضی؛ «تحلیل برنامه‌ی درسی قصدشده و اجراشده‌ی دوره‌ی راهنمایی بر اساس مؤلفه‌های آموزش صلح یونسکو»؛ پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، سال 11، شماره‌ی 15، 1393 ش.
    • دبیرخانه‌ی شورای عالی انقلاب فرهنگی؛ مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری اسلامی ایران؛ تهران: انتشارات وزارت آموزش‌وپرورش، 1390 ش.
    • رضوان‌خواه، سلمان؛ کشاورز، سوسن؛ صالحی، اکبر؛ فرمهینی فراهانی، محسن؛ «مبانی ارزش‌شناختی آموزش همزیستی برای بهبود نظام آموزش‌وپرورش ایران با توجه به مطالعات تطبیقی»؛ راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، سال 12، شماره 6، 1398 ش.
    • ساروخانی، باقر؛ روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی؛ تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1378 ش.
    • صادق‌زاده، علیرضا؛ طرح تدوین سند ملی آموزش‌وپرورش، گزارش تلفیق نتایج نظری (فلسفه تربیت)؛ ویراست 11، تهران: وزارت آموزش‌وپرورش، 1388 ش.
    • طباطبایی، محمدحسین؛ المیزان فی تفسیرالقرآن؛ ترجمه‌ی سید محمدباقر موسوی همدانی؛ قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1388 ش.
    • ــــــــــــــــــــ؛ تعالیم اسلام؛ قم: بوستان کتاب، 1387 ش.
    • فتحی واجارگاه، کوروش و اسلامی معصومه؛ «بررسی میزان توجه به آموزش صلح در برنامه‌ی درسی دوره‌ی ابتدایی از دیدگاه متخصصان تعلیم و تربیت، کارشناسان برنامه‌ریزی درسی و معلمان دوره‌ی ابتدایی شهر تهران»؛ نوآوری‌های پژوهشی، سال 7، شماره‌ی 25، 1387 ش.
    • فلاح نودهی، معصومه؛ «بررسی مؤلفه‌های آموزش صلح یونسکو در اسناد و مدارک جمهوری اسلامی ایران (1383-85): سند چشم‌انداز بیست‌ساله‌ی ایران، اهداف کلی آموزش‌وپرورش ایران، اهداف دوره‌ی متوسطه»؛ دانشور رفتار، سال 16، شماره‌ی 36، 1388 ش.
    • فوزی، یحیی؛ «بنیان‌های صلح و همزیستی در اندیشه اسلامی با تأکید بر دیدگاه امام خمینی (ره)»؛ اندیشه‌ی سیاسی، سال 11، شماره‌ی 11، 1396 ش.
    • کلینی، یعقوب؛ اصول کافی؛ ترجمه‌ی علی‌اکبر غفاری؛ تهران: دارالکتاب اسلامی، 1388 ق.
    • گال، مردیت و دیگران؛ روش‌های تحقیق کمی و کیفی در علوم تربیتی و روانشناسی؛ جلد 2، ترجمه‌ی گروه مترجمان، تهران: دانشگاه شهید بهشتی، 1386 ش.
    • مطهری، مرتضی؛ پیرامون انقلاب اسلامی؛ قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1361 ش.
    • هاشمی، سید جلال؛ «بررسی همزیستی مسالمت‌آمیز به مثابه‌ی هدفی تربیتی و بازتاب آن در کتاب‌های درسی مقطع متوسطه آموزش و پرورش ایران»؛ پایان‌نامه‌ی دکتری، دکتر مسعود صفایی‌مقدم، رشته‌ی فلسفه تعلیم و تربیت، دانشکده‌ی علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، 1388 ش.
    • یونسکو؛ یادگیری گنج درون (گزارش رسیده از کمسیون بین‌المللی آموزش‌وپرورش برای قرن بیست و یکم به یونسکو)؛ ترجمه‌ی دفتر همکاری‌های علمی و بین‌المللی؛ تهران: تزکیه، 1376 ش.

     

    • Andrades-Moya, Jonathan; Castrillón-Correa, Elsa M; Pérez-Álvarez, Eugenio O. Philominraj, Andrew(2020). Family(ies) in Studies about School Coexistence in Chile: A Systematic Review. Journal of Education and Learning (EduLearn), v14 n3 p424-433.
    • Cerda, Gamal A.; Salazar, Yasna S.; Guzmán, Cristian E.; Narváez, Gabriela(2018). Impact of the School Coexistence on Academic Performance According to Perception of Typically Developing and Special Educational Needs Students. Journal of Educational Psychology - Propositos y Representaciones, v6 n1 p275-300.
    • Grau, Roser; García-Raga, Laura. Lopez-Martin, Ramon (2016). Towards School Transformation. Evaluation of a Coexistence Program from the Voice of Students and Journal of New Approaches in Educational Research, v5 n2 p137-146.
    • Grau, Roser; García-Raga, Laura. (2017). Learning to Live Together: A Challenge for Schools Located in Contexts of Social Vulnerability, Journal of Peace Education, v14 n2 p137-154.
    • Stone, P. (1996). The General Inquirer: Acomputer Approach to Content Analysis. Cambridge: Viking.

     

     

  • تاریخ دریافت 27 فروردین 1401
  • تاریخ بازنگری 12 شهریور 1401
  • تاریخ پذیرش 04 بهمن 1401