آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث

آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث

تأثیر تربیت قرآنی بر تبلورکمال انسانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مینا شمخی
دکترای علوم قرآن وحدیث-استاد یار دانشگاه شهید چمران اهواز
10.22034/iued.2016.18115
چکیده
رهنمودهای تربیتی قرآن، برای تجلی کمال انسانی و ذکر ویژگی‌های انسان کامل، بخش وسیعی از این کتاب آسمانی را در برگرفته است. تفکر در محتوای این‌گونه آیات، یگانه راه شناخت ابعاد همه جانبۀ شخصیت آرمانی و کامل از نظر اسلام است. زیرا قرآن کتاب هدایت انسان‎هاست و هرچیزی در این باره، اصول آن در قرآن موجود است. ازآن‎جا که درادبیات قرآنی، تکامل و رستگاری هدف و خاستگاه هر انسان آزاده‏ای است، از این رو، آموزه‌های تربیتی قرآن، می‌تواند فراروی عمل و اندیشۀ همۀ آزادگان جهان در جهت نهادینه کردن اصل کمال و تعالی انسانی باشد.
این نوشتار در صدد است که بعد از بیان چیستی و تعریف کمال انسان، به مبانی کمال و ظرفیت‌های وجودی انسان برای رسیدن به این مقام بپردازد و سپس راهکارهای دست‎یابی به کمال و نیز موانع آن را بر اساس متون دینی، معرفی کند.
 
کلیدواژه‌ها
قرآن
انسان
تربیت
کمال
کمال حقیقی
رستگاری

عنوان مقاله English

The effect of Quranic education on human perfection

نویسنده English

Mina shamkhi
assistant professor, shahid chamran university of Ahvaz, Ahvaz , Iran
چکیده English

Educative instructions of Quran encompass a comprehensive part of the Holy book to express human perfection and to mention perfect human’s characteristics. Thinking about the content of these verses is the only way to understand the comprehensive dimensions of an ideal and perfect character from Islamic perspective inasmuch holy Quran is the human beings’ guidance book including every relating principle. Due to the fact that perfection and salvation is the aim and origin of every free human in Quranic literature, the educative teachings of Quran can lead to the actions and reflections of all the free people in the world for eminence and perfection. The present paper investigated the quiddity and definition of human perfection; the fundamentals of perfection and human essence capacities to reach this position; the methods to reach perfection; and the obstacles to reach, all based on the religious texts.

کلیدواژه‌ها English

Quran
human
education
Perfection
Salvation

  1. قرآن کریم،ترجمۀ محمدمهدی فولادوند.

    نهج البلاغه، ترجمۀ فیض الاسلام.

    1. آمدی، عبدالواحدی،(1373)، شرح غررالحکم ­و دررالحکم، چاپ چهارم، تهران: دانشگاه­تهران.
    2. ابن سینا،(1408)، الاشارات و التنبیهات، تهران: دفتر نشر کتاب.
    3. ابن فارس، احمد،(1389)، معجم مقاییس اللغۀ، الطبعۀ الثانیۀ، مصر: شرکۀ مکتبۀ و مطبعۀ الحلبی.
    4. ابن منظور، محمدبن مکرم،(1408)، لسان العرب، الطبعۀ الأولی، بیروت: داراحیاء التراث العربی.
    5. ابن میثم البحرانی،(1362)، شرح نهج البلاغه، قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
    6. بهشتی، محمد، (1387)، مبانی تربیت از دیدگاه قرآن، تهران: انتشارات فرهنگ واندیشه اسلامی.
    7. جوادی آملی، عبدالله، (1386)، تفسیر انسان به انسان، چاپ سوم، قم: نشر اسراء.
    8. ___________،(1390)، تفسیر موضوعی قرآن کریم، تحقیق وتنظیم علی عباسیان، چاپ پنجم، قم: نشراسراء.
    9. جعفری، محمدتقی،(1365)، ترجمه و تفسیر نهج البلاغه، تهران: دفترنشرفرهنگ اسلامی.
    10. خمینی، روح الله، (1381)، شرح چهل حدیث، تهران: مؤسسه تنظیم و نشرآثارامام خمینی.
    11. ----------،(1377)، شرح حدیث جنود عقل و جهل، چاپ سوم، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
    12. حویزی، ابن جمعه،(1373)، تفسیر نورالثقلین، الطبعۀ الرابعۀ، قم: مؤسسۀ اسماعیلیان.
    13. رجبی، محمود،(1381)، انسان‎شناسی، چاپ پنجم، تهران: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
    14. راغب اصفهانی، محمدحسین،(1404)، المفردات فی غریب القرآن، چاپ دوم، تهران: دفتر نشر کتاب.
    15. زمخشری، محمود،(1407)، الکشاف، چاپ سوم، بیروت: دار الکتاب العربی.
    16. صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم،(1382)، شواهدالربوبیه، تهران: بنیادحکمت اسلامی صدرا.
    17. طباطبایی، محمد حسین،(1402)، المیزان فی تفسرالقرآن، قم:موسسه النشرالاسلامی.
    18. _____________،(1393)، تحریر رسالۀ الولایه شمس الوحی تبریزی، تحقیق عباس فتحیه، قم: نشراسراء.
    19. طبرسی، فضل بن الحسن،(1406)، مجمع البیان فی تفسیرالقرآن، چاپ اول، بیروت: دار المعرفه.
    20. طبری، محمدبن جریر،(1412)، جامع البیان فی تفسیرالقرآن،بیروت:دارالمعرفۀ.
    21. طریحی، فخرالدین،(1375)، مجمع البحرین، تهران: مرتضوی.
    22. طوسی، محمدبن­حسن،(بی‌تا)، التبیان فی ­تفسیرالقرآن، چاپ اول، بیروت: داراحیاءالتراث العربی.
    23. فخررازی، محمد بن­عمر،(1420)، التفسیرالکبیر، چاپ سوم، بیروت: داراحیاءالتراث العربی.
    24. فضل الله، سید محمد حسین(1419)، تفسیر من وحی القرآن، بیروت: دارالملاک للطباعۀ والنشر.
    25. مجلسی، محمدباقر،(1403)، بحار الانوار الجامعۀ لدرر أخبار الائمۀ الاطهار، الطبعۀ الثالثۀ، بیروت: داراحیاء التراث العربی.
    26. محمدی ری شهری، محمد،(1363)، میزان الحکمۀ، قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
    27. مصباح، محمدتقی،(1380)، به سوى خودسازى، قم: مؤسسه­آموزشى­وپژوهشى­امام خمینى.
    28. -----------،(1361)، گفتارهای معنوی، چاپ اول، تهران: انتشارات صدرا.
    29. -----------،(1382)، انسان کامل، چاپ بیست و هشتم، تهران: انتشارات صدرا.
    30. معلوف، لویس، (1380)، المنجد فی اللغه، ترجمه احمد سیاح، تهران: اسلام.
    31. مکارم شیرازی، ناصر،(1382)، پیام امام، چاپ سوم، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
    32. ----------، (1374)، تفسیر نمونه، چاپ بییست و پنجم، تهران: دار الکتب الاسلامیه.
    33. نصری، عبدالله،(1376)، سیمای انسان کامل از دیدگاه مکاتب، چاپ چهارم، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
    34. نراقی، ملااحمد،(بی تا)، معراج السعاده، قم: انتشارات قائم آل محمد.
    35. واعظی، احمد،(1377)، انسان از دیدگاه اسلام، چاپ اول، تهران: انتشارات سمت.

  • تاریخ دریافت 30 تیر 1394
  • تاریخ بازنگری 01 بهمن 1394
  • تاریخ پذیرش 05 بهمن 1394