آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث

آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث

تحلیل و بررسی روش نگرش‌سازی در تربیت در موضوع صبر در قرآن کریم (مطالعه موردی در سوره یوسف)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، جامعه المصطفی العالمیه نمایندگی خراسان
2 جامعه المصطفی
10.22034/iued.2024.2011889.2509
چکیده
چکیده
روش نگرش­سازی شامل عناصرشناختی، عاطفی و اخلاقی است. بنابراین به دلیل جامعیت، به­کارگیری آن در تربیت مؤثّر است. در این مقاله با توجّه به سه بُعد روش نگرش­سازی، اهداف، مبانی و اصول در هر بعد روش نگرش­سازی در موضوع صبر تنظیم شده است. خصیصه تربیتی صبر از موضوعات مورد تأکید قرآن کریم است و راهکارهای متعدّدی برای ایجاد این خصیصه در قرآن مطرح شده است. تألیفات متعدّد در راستای موضوع صبر موجود است؛ این مقاله به تحلیل و بررسی روش نگرش­سازی در ایجاد خصیصه تربیتی صبر از دیدگاه قرآن کریم پرداخته است. در این پژوهش در تحلیل و بررسی روش نگرش­سازی در تربیت (ایجاد خصیصه صبر و مطالعه موردی در سوره یوسف) از روش کتابخانه­ای بهره جسته شده است و با استفاده از این روش، عناصر شناختی، عاطفی و رفتاری در نگرش­سازی در راستای ایجاد ویژگی تربیتی و اخلاقی صبر با محوریت سوره یوسف علیه­السلام مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است و سعی بر این بوده است که پیام­ها و دستورات تربیتی قرآن کریم در سوره یوسف علیه­السلام بر اساس عناصر فوق تبیین گردد. با توجه به مطالب مطرح شده در این پژوهش، قرآن کریم با تکیه بر مبانی، اصول و روش های تربیتی، راه های ایجاد صبر را در حیطه شناختی، عاطفی و رفتاری بیان نموده است.
واژگان کلیدی: نگرش­سازی، عناصر نگرش­سازی، نگرش­سازی در تربیت،  ایجاد صبر، سوره یوسف.
 
 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analyzing and investigating the attitude formation method in education (creating the trait of patience and a case study in Surah Yusuf)

نویسندگان English

mohammad ghorbanzadeh 1
m-reza saleh 1
zahra rezaii 2
چکیده English

Abstract 
The attitude formation method encompasses cognitive, emotional, and ethical elements. Due to its comprehensiveness, its application in education is effective. This article addresses the three dimensions of the attitude formation method, outlining goals, foundations, and principles for each dimension in relation to the topic of patience. The educational characteristic of patience is a significant theme emphasized in the Holy Quran, which presents various strategies for fostering this trait. Numerous works exist on the subject of patience; this article analyzes and examines the attitude formation method in cultivating the educational trait of patience from the perspective of the Holy Quran. In this study, the library research method was utilized to analyze the attitude formation method in education (specifically in developing the trait of patience, with a case study of Surah Yusuf). The cognitive, emotional, and behavioral elements in attitude formation aimed at establishing the educational and ethical quality of patience, centered on Surah Yusuf, were examined. Efforts were made to clarify the educational messages and directives of the Holy Quran in Surah Yusuf based on these elements. The findings indicate that the Holy Quran, emphasizing educational foundations, principles, and methods, articulates ways to develop patience across cognitive, emotional, and behavioral dimensions.
 
Keywords: Attitude formation, elements of attitude formation, attitude formation in education, developing patience, Surah Yusuf.

کلیدواژه‌ها English

Key words: attitude formation
education
educational components
patience
Surah Yusuf
  1.  

    * قرآن کریم، ترجمه محمدمهدی فولادوند.

    1. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، دار صادر، بیروت، بی­تا.
    2. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، دارالاحیاء التراث العربی، بیروت، بی تا.
    3. ابن منظور، محمدبن مکرم، لسان العرب، دارالفکر، بیروت، 1414 ق.
    4. آزاد، حسین، آسیب­شناسی روانی، انتشارات بعثت پروین، تهران، 1374.
    5. آملی، سیدحیدر، تفسیر المحیط الأعظم و البحرالخضم، تحقیق سیدمحسن موسوی تبریزی، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران، 1422 ق.
    6. باقری، خسرو، نگاهی دوباره به تربیت اسلامی، تهران، مدرسه، 1385.
    7. بهشتی، محمد، مبانی تربیت از دیدگاه قرآن، انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، بی­جا، 1387.
    8. بُهنر، جِرد و وانِک، میکائیل، نگرش‌ها و تغییر آن‌ها؛ ترجمه علی مهداد، انتشارت جنگل، تهران، 1384.
    9. پاشا شریفی، حسن؛ شریفی، نسترن، اصول روان­سنجی و روان­آزمایی، رشد، تهران، چاپ هشتم، 1381.
    10. جزائری، عبداللّه بن نورالدین، بی تا، التحفة السنیة فی شرح النخبة المحسنیة، تحقیق سیدعلیرضا ریحان مدرس، محقق کتاب، تهران، بی­تا.
    11. حسین ثابت، فریده، «مبانی دینی و تحلیل روان‌شناختی«صبر» با تکیه بر آیات قرآن کریم»، فصل­نامه سراج منیر، شماره 8، سال دوم، پاییز 1391، صص 95-113.
    12. خسروی، زهره، باقری، خسرو، راهنمای درونی کردن ارزش های اخلاقی از طریق برنامه درسی . سال دوم . شماره 8 ،1387.
    13. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، تحقیق صفوان عدنان داودی، دارالعلم، بیروت، 1412 ق.
    14. زحیلی، وهبه بن مصطفی، التفسیر المنیر فی العقیدة و الشریعة و المنهج، دارالفکر المعاصر، بیروت، 1418 ق.
    15. زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف، مکتبة العبیکان، بی­جا، بی­تا.
    16. ستوده، هدایت‌الله، درآمدی بر روان‌شناسی اجتماعی، چاپ سوم ، تهران، آوای نور، ۱۳۷۶.
    17. شاملی، عباس علی و دیگران، نظامنامه تربیتی جامعه المصطفی، المصطفی، بی­جا، بی­تا.
    18. طباطبایی، سید محمدحسین، ترجمه تفسیر المیزان، سید محمدباقر موسوی همدانی، انتشارات جامعۀ مدرسین حوزه علمیه قم، بی جا، بی­تا.
    19. طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، تحقیق سیداحمد حسینی، کتابفروشی مرتضوی، تهران،
    20. عسگری قدس، محمد، سمیه صالحی،نگرش کارآفرینانه، تهران: میانکوشک، 1391.
    21. فیض کاشانی، ملّامحسن، رسائل فیض کاشانی، مدرسه عالی شهید مطهری، تهران، 1429 ق.
    22. قرائتی، محسن، تفسیر نور، مرکز فرهنگى درسهایى از قرآن، تهران، 1383.
    23. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ط اسلامیه، بی­جا، بی­تا.
    24. کریمی، یوسف، روان‌شناسی اجتماعی، چاپ اول ، تهران، بعثت، ۱۳۷۳.
    25. گولد، جولیوس و کولب، ویلیام، فرهنگ علوم اجتماعی، چاپ اول، تهران، نشر مازیار، ۱۳۷۶.
    26. لارنس و الیور جان، شخصیت، نظریه و پژوهش، ترجمه محمد جعفر جوادی و پروین کدیور، ویرایش هشتم، چاپ اول، آییژ، تهران، 1381.
    27. مدرسی، محمدتقی، تفسیر هدایت، آستان قدس رضوی، بنیاد پژوهشهای اسلامى، بی­تا.
    28. مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، تهران، چاپ اول، ۱۳۶۰.
    29. موسوی، سمیه سادات، پایان نامه؛ تربیت اجتماعی در سیره معصومان، جامعه الزهرا سلام­الله علیها، قم، 1397.
    30. یوسفی، فرزانه، مهشیدتجربه کار، نگرش و تغییر نگرش، چهارمین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی، کرمان، 1395.

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    Sources:

    * The Holy Qur’an, translated by Muhammad Mahdi Fouladond.

    1. Ibn Manzur, Muhammad bin Makram, Lisan al-Arab, Dar Sader, Beirut, Beta.
    2. Ibn Manzoor, Muhammad bin Makram, Lisan al-Arab, Dar al-Ahya al-Turath al-Arabi, Beirut, PITA.
    3. Ibn Manzoor, Muhammad bin Makram, Lisan al-Arab, Dar al-Fikr, Beirut, 1414 BC.
    4. Azad, Hossein, Asib ‌Shanasi Rawani, Insharat Parvin, Tehran, 1374.
    5. Amoli, Seyyed Haider, Tafsir of the Great Ocean and the Great Sea, edited by Seyed Mohsen Mousavi Tabrizi, Farhang and Arshad Islami,

    Tehran, 1422 AH.

    1. Bagheri, Khosrow, A New Look at Islamic Education, Tehran, Madrasa, 2015.
    2. Beheshti, Muhammad, Foundations of Education from the Didgah of the Qur’an, Publications of Farhang’s Pzhohshgah and Islamic Endeesh, B-J, 1387.
    3. Bohner, Gerd and Vanik, Michael, Negrishha and Change Anha; Translated by Ali Mahdad, Nasheret Jangal, Tehran, 1384.
    4. Pasha Sharifi, Hassan; Sharifi, Nastern, The Origins of Rawan-Sanji and Rawan-Azmai, Rushd, Tehran, Hashtam, 1381.
    5. Jazairy, Abdallah bin Noureddine, BTA, Al-Tuhfah Al-Sunniyyah fi Sharh Al-Nukhba Al-Mohsiniyah, edited by Syed Alireza Rayhan Modarres, book reviewer, Tehran, Bita.
    6. Hussain Thabet, Farida, “Religious Buildings and Analysis of the Ruanshnakhti” Patience “Based on the Verses of the Holy Qur’an”, chapter-name Siraj Mounir, Shamara 8, Sale Doom, Bayes 1391, pp. 113-95.
    7. Khosravi, Zahra. Bagheri, Khosrow, Moral education, according to the course of the study program. Sal Dom. Shamara 8, 1387.
    8. Ragheb Isfahani, Hussein bin Muhammad, Vocabulary in the Strange Qur’an, investigated by Safwan Adnan Daoudi, Dar Al-Alam, Beirut, 1412 BC.
    9. Zuhaili, Wahba bin Mustafa, The Enlightening Interpretation of Creed, Sharia and Methodology, Dar Al-Fikr Al-Moasr, Beirut, 1418 BC.
    10. Zamakhshari, Mahmoud bin Omar, Al-Kashf, Obeikan Library, Bija, Bita.
    11. Sotoudeh, Hedayatullah, Social Studies Doctor, Chap Soum, Tehran, Ava Noor, 1376.
    12. Shamli, Abbas Ali and Degran, Nizamama Tarbeti, Al-Mustafa University, Al-Mustafa, Bija, Bijata.
    13. Tabatabaei, Seyyed Muhammad Hossein, translation of the interpretation of the balance, Seyyed Muhammad Baqer Mousavi Hamedani, Publications of the University Teachers of the Qom Seminary, BJA, Betta.
    14. Taraihi, Fakhr al-Din, Bahrain Complex, edited by Seyyed Ahmad Hosseini, Book of Furushi Mortazavi, Tehran, 1375.
    15. Askari Quds, Muhammad, Sumaya Salehi, Negrash Karafrinana, Tehran: Miankoushk, 1391.
    16. Faiz Kashani, Mallam Mohsen, The Letters of Faiz Kashani, Ali Shahid Motahari School, Tehran, 1429 BC.
    17. My Reading, Mohsen, Nour’s Interpretation, Farhangi Study Center on the Qur’an, Tehran, 1383.
    18. Kleini, Muhammad bin Yaqoub, al-Kafi, Islamiyyah, bija, bita.
    19. Karimi, Youssef, Social Rowanshanasi, First Class, Tehran, Ba’ath, 1373.
    20. Gould, Julius and Kolb, William, Farhang, Social Sciences, First Class, Tehran, Mazyar Publishing, 1376.
    21. Lawrence and Elor Jean, personality, theory and image, translated by Muhammad Jaafar Javadi and Parvin Kadior, and Rayesh Hashtam, first chapter, Ayzh, Tehran, 1381.
    22. Modarisi, Mohammad Taqi, Hedayat’s interpretation, Astan Quds Razavi, Islami Pediad, Beta.
    23. Mostafavi, Hassan, investigation into the words of the Holy Qur’an, its translation and book publication, Tehran, first chapter, 1360.
    24. Mousavi, Somaya Sadat, Payan Nameh; Social education in the biography of Masoman, Al-Zahra University, peace be upon her, Qom, 1397.
    25. Yousfi, Farzana, Mahshid Jerba Kar, Nagrish and Changing Nagrish, Shahramin Kanfrans Milli Expansion in Paidar in Educational Sciences and Roanchanas, Social Studies and Farhangi, Kerman, 1395.

  • تاریخ دریافت 28 شهریور 1402
  • تاریخ بازنگری 22 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 21 مهر 1403