آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث

آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث

تبیینی از دلالت‌های تربیتی «زیارت عاشورا»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان
10.22034/iued.2023.556649.2298
چکیده
تربیت سکولار به اقتضای پشتوانه‌های تئوریک خود درصدد عقب راندن حضور دین در مدارس است و مبتنی بر همین ایده، حضور «فرهنگ عاشورا» در سالهای اخیر در تربیت رسمی ایران مورد انتقاداتی قرار گرفته است. نوشتار حاضر تلاش خواهد کرد «فرهنگ عاشورا» را به مثابه یک کلان‌نظریه و زیارت عاشورا را به عنوان یک «برنامه درسی» تلقی نموده و از منظر «فلسفه تربیت» دلالتهای تربیتی این زیارت‌نامه را تبیین نماید. روش پژوهش توصیفی استنباطی است. مولف در ابتدا به اعتبار سندی زیارت عاشورا و قدیمی‌ترین نقل‌های آن اشاره نمود و سپس با نمایه‌زنی و کدگذاری و سپس طبقه‌‌بندی مفاهیم و مدالیل، مجموعه دلالت-های زیارت عاشورا را گردآوری نمود و سپس آنها را در چهار ساحتِ «تربیت اعتقادی و عبادی»، «تربیت اخلاقی و عاطفی»، «تربیت اجتماعی و خانوادگی» و «تربیت سیاسی» دسته‌بندی کرد و در واپسین گام تلاش شد دلالت‌های تربیتی ناظر به هر ساحت تربیتی با استناد به فرازهای این زیارت‌نامه تشریح و تبیین شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Explanation of the educational implications of Ziarat Ashura

نویسنده English

seyednaghi mousavi
Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Farhangian University
چکیده English

Secular education, due to its theoretical support, seeks to push back the presence of religion in schools, and based on this idea, the presence of "Ashura culture" in recent years in the official education of Iran has been criticized. The present article will try to consider "Ashura culture" as a macro-theory and Ashura pilgrimage as a "curriculum" and explain the educational implications of this pilgrimage from the perspective of "philosophy of education". The research method is descriptive-inferential. The author first pointed to the authenticity of the Ashura pilgrimage document and its oldest quotations, and then, by indexing and coding, and then classifying the concepts and medals, compiled a collection of the meanings of the Ashura pilgrimage, and then compiled them in He categorized the four areas of "religious and devotional education", "moral and emotional education", "social and family education" and "political education", and in the last step, he tried to provide educational implications for each educational field by quoting phrases. Explain this pilgrimage.

کلیدواژه‌ها English

Hosseini education
religious education
secular education
Toli and Tabari
Shiite education
  • آصفی، محمدمهدی؛ «دفاع از زیارت عاشورا»؛ علوم حدیث؛ شماره‌ی 53، 1388 ش.
  • ابن ­قولویه، جعفر بن محمد؛ کامل الزیارات؛ نجف: دار المرتضویة، 1356 ش.
  • اُلسون، متیو اج؛ رامیز، جولیو جی؛ هرگنهان، بی­. آر؛ مقدمه­ای بر نظریه­های یادگیری؛ ترجمه‌ی علی‌اکبر سیف؛ تهران: دوران، 1400 ش.
  • الیاس، جان؛ فلسفه تعلیم و تربیت قدیم و معاصر؛ ترجمه‌ی عبدالرضا ضرابی؛ قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، 1382 ش.
  • ایزدی، مهدی و اسلام‌ملکی، معاف؛ «تحلیل و نقد یکی از فقرات نسخه رایج زیارت عاشورا»؛ کتاب قیّم؛ شماره‌ی 8، 1392 ش.
  • بدیعیان، راضیه و دیگران؛ «عاشورا تبلور دیدگاه‌های نوین تربیتی: سیره‌ی تربیتی امام حسین (ع) بسترساز خودگردانی متعالی»؛ تربیت اسلامی، شماره‌ی 31، 1399 ش.
  • بدیعیان، راضیه و نوروزی، رضاعلی؛ «الگوی روابط انسانی در تربیت دینی با تأکید بر سیره‌ی امام حسین ع»؛ اندیشه دینی دانشگاه شیراز، شماره‌ی 33، 1388 ش.
  • بهشتی، سعید (مترجم)؛ فلسفه تعلیم و تربیت در جهان غرب؛ تهران: اطلاعات، 1386 ش.
  • جمعی از نویسندگان؛ درآمدی بر نظامنامه تربیتی المصطفی؛ قم: نشر المصطفی، 1396 ش.
  • رضایی، محمدجعفر؛ «پژوهشی در اسناد و نسخه­های زیارت عاشورا»؛ علوم حدیث، شماره‌ی 49 و 50، 1387 ش.
  • سروش، عبدالکریم؛ روزنامه نشاط،12/3/1378 ش.
  • فتحی واجارگاه، کوروش؛ برنامه درسی به‌سوی هویت های جدید؛ جلد اول: شرحی بر نظریات معاصر برنامه درسی؛ تهران، آییژ، 1392 ش.
  • قربانی‌مقدم، محمد؛ «بررسی اسناد زیارت عاشورا»؛ حدیث پژوهی؛ شماره‌ی 15، 1395 ش.
  • قمی، عباس؛ کلیات مفاتیح‌الجنان؛ ترجمه‌ی الهی قمشه­ای؛ قم: مطبوعات دینی، 1384 ش.
  • قوچانی، محمد؛ روزنامه عصر آزادگان، 20/1/1379 ش.
  • طوسى، محمدبن‌حسن؛ مصباح المتهجّد و سلاح المتعبّد؛ بیروت: مؤسسة فقه الشیعة، 1411 ق.
  • محمدی مظفر، محمدحسن؛ «وجوه تضعیف و تصحیح اسناد زیارت عاشورا»؛ علوم حدیث، شماره‌ی 3، 1385 ش.
  • محمدی، مریم و دیگران؛ «معناشناسی تربیت اسلامی مبتنی بر متن مقاتل در واقعه عاشورا»؛ پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، شماره‌ی 50، 1400 ق.
  • موسوی، سیدنقی؛ «تبیین و ارزیابی آموزش مقایسه‌ای در تربیت دینی»؛ مطالعات فقه تربیتی، شماره‌ی6، 1395 الف.
  • موسوی، سیدنقی؛ «درآمدی بر فلسفه فقه تربیتی»؛ پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی؛ شماره‌ی 30، 1395 ب.
  • موسوی، سیدنقی؛ «دلالت­شناسی از گزاره­های فقه تربیتی»؛ مطالعات فقه تربیتی؛ شماره‌ی 5، 1395 ج.
  • میلر، جی. بی؛ نظریه­های برنامه درسی؛ ترجمه‌ی محمود مهرمحمدی؛ تهران: سمت، 1393 ش.
  • یوسف‌‌­زاده، محمدرضا و شاه‌‌مرادی، مرتضی؛ «آموزه‌ها و دلالت‌های نهضت عاشورا برای تربیت سیاسی»؛ تربیت اسلامی، شماره‌ی 27، 1397 ش.

  • تاریخ دریافت 07 تیر 1401
  • تاریخ بازنگری 08 خرداد 1402
  • تاریخ پذیرش 20 شهریور 1402