آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث

آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث

نقش والدگری نامطلوب در خودشیفتگی فرزندان با نگرشی به آموزه‌های اسلامی (با تأکید بر شاخص محبت و کنترل)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محسن حسن وندی 1
مهدی اکبرنژاد 2
سهراب مروتی 3
اسحق رحیمیان بوگر 4
1 دانشجوی دکتری دانشگاه ایلام
2 استاد و عضو هیأت علمی دانشگاه ایلام
3 دانشگاه ایلام/ایلام/ایران
4 دانشیار گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان.
10.22034/iued.2023.1975727.2361
چکیده
خودشیفتگی آسیب‌شناختی نوعی اختلال شخصیت است که شخص مبتلا به آن با ویژگی‌های خودبزرگ‌بینی، فقدان همدلی، احساس استحقاق، عزت‌نفس شکننده، نیاز به تحسین و تأیید، بهره-کشی از دیگران و... شناخته می‌شود. در مطالعات روان‌شناختی، یکی از اسباب بروز این اختلال، والدگری نامطلوب والدین و سبک‌ فرزندپروری نادرست آنان معرفی شده است. با توجه به نگاه ویژه اسلام به نقش والدین در تربیت فرزندان و شکل‌گیری شخصیت متعادل و مثبت آن‌ها، پژوهش حاضر به بررسی تطبیقی اثرگذاری سبک تربیتی والدین در شکل‌گیری خودشیفتگی فرزندان از نگاه روان‌شناسی و مبانی قرآنی و حدیثی می‌پردازد و در سایه این دو نوع نگرش، با روش تحلیل محتوای کیفی در پی پاسخ به این سؤال است که والدگری نامطلوب چگونه به خودشیفتگی فرزندان منجر می‌شود؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بین نحوه والدگری و فرزندپروری والدین و شخصیت فرزندان آن‌ها کنشی متقابل برقرار است؛ لذا در دل اختلال خودشیفتگی، خلأ ایفای نقش والدگری مطلوب به‌عنوان یک انرژی ارزشمند، دیده می‌شود. این خلأ به‌خصوص در دو شاخص محبت و کنترل (مراقبت)، به دلیل گرفتار شدن در دام افراط‌وتفریط، بیشتر به چشم آمده و در خودشیفتگی فرزندان به میزان زیادی تأثیرگذار است.
کلیدواژه‌ها
والدگری
فرزندپروری
خودشیفتگی
روان‌شناسی
آموزه‌های اسلامی

عنوان مقاله English

The role of unfavorable parenting in children's narcissism with an attitude towards Islamic teachings (with emphasis on affection and control index)

نویسندگان English

mohsen hassanvandi 1
Mehdi Akbar nezhad 2
sohrab morovati 3
isaaq rahimian boogar 4
1 دانشجوی دکتری دانشگاه ایلام
2 Ilam university
3 Professor Department of Quranic and Hadith Sciences, Faculty of Theology, Ilam University.
4 Associate Professor Department of Clinical Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences Semnan University
چکیده English

Pathological narcissism is a type of personality disorder characterized by self-arrogance, lack of empathy, sense of entitlement, fragile self-esteem, need for admiration and approval, exploitation of others, etc. In psychological studies, one of the causes of this disorder is the undesirable parenting of parents and their incorrect parenting style. Considering the special view of Islam on the role of parents in raising their children and the formation of their balanced and positive personality, the present research is a comparative study of the effect of parenting style on the formation of children's narcissism from the perspective of psychology and Quranic and hadith foundations. and in the shadow of these two types of attitudes, with the method of qualitative content analysis, it seeks to answer the question, how does unfavorable parenting lead to children's narcissism?
The findings of the research show that there is a reciprocal action between the way of parenting and parenting of parents and the personality of their children; Therefore, in the heart of narcissistic disorder, the void of playing the role of desirable parenting is seen as a valuable energy. This gap, especially in the two indicators of love and control (caring), is more visible due to being caught in the trap of excesses and is highly influential in children's narcissism.

کلیدواژه‌ها English

parenting
narcissism
psychology
Islamic teachings

  • * قرآن کریم.

    • ابن‌بابویه، محمدبن­علی؛ علل­الشرائع؛ قم: داوری، 1385 ش.
    • ـــــــــــــــــــ؛ من لا یحضره الفقیه؛ قم: دفتر انتشارات اسلامی حوزه علمیه قم، 1413 ق.
    • احمدی، محمدرضا؛ سبک­های ارتباطی والدین با فرزندان؛ مشهد: آستان قدس رضوی، 1391 ش.
    • اشمیت، ژوئل؛ فرهنگ اساطیر یونان و رم؛ ترجمه‌ی شهلا برادران خسروشاهی؛ تهران: روزبهان، فرهنگ معاصر، 1383 ش.
    • انجمن روان‌پزشکی امریکا؛ متن تجدیدنظرشده راهنمای تشخیصی و آماری اختلال­های روانی؛ ترجمه‌ی محمدرضا نیک‌خو؛ هامایاک آوا دیس یانس؛ تهران: سخن، 1381 ش.
    • ایتو، جان؛ فرهنگ ریشه‌شناسی انگلیسی؛ ترجمه‌ی حمید کاشانیان؛ تهران: فرهنگ نشر نو، 1385 ش.
    • بارگو، جوزف؛ خودشیفته­ای که می­شناسی؛ ترجمه‌ی کورش کامیاب؛ تهران: کرگدن، 1399 ش.
    • براون، نینا؛ فرزندان و خودشیفتگی والدین: چه کنیم تا قربانی خودشیفتگی والدینمان نشویم؛ ترجمه‌ی محمد قربانی؛ تهران: پنجره، 1386 ش.
    • بلاذری، احمدبن‌یحیی؛ جمل من انساب الأشراف؛ بیروت: دارالفکر، 1417 ق.
    • پاینده، ابوالقاسم؛ نهج­الفصاحه؛ تهران: دنیای دانش، 1365 ش.
    • تمیمی­آمدی، عبدالواحدبن‌محمد؛ غررالحکم و دررالکلم؛ قم: دارالکتاب الاسلامی، 1410 ق.
    • راس، آلن؛ روان‌شناسی شخصیت: نظریه‌ها و فرایندها؛ ترجمه‌ی سیاوش جمال­فر؛ تهران: بعثت، 1373 ش.
    • رایکمن، ریچارد ام؛ نظریه­های شخصیت؛ ترجمه‌ی مهرداد فیروزبخت؛ تهران: ارسباران، 1387 ش.
    • رساله حقوق امام سجاد (ع)؛ ترجمه‌ی اسماعیل منصوری لاریجانی؛ تهران: سازمان تبلیغات اسلامی، 1390 ش.
    • روزنهان، دیوید؛ آل، سلیگمن؛ مارتین. ای.پی؛ روان‌شناسی نابهنجاری-آسیب‌شناسی روانی؛ ترجمه‌ی یحیی محمدی؛ تهران: ارسباران، 1392 ش.
    • سبهانی، محمدسعید و [...دیگران]؛ خودشیفتگی، روان‌رنجوری عصر حاضر (سبب­شناسی و درمان)؛ تهران: آزمون یار پویا، 1400 ش.
    • سید رضی، محمدبن‌الحسن؛ نهج‌البلاغه؛ ترجمه‌ی محمد دشتی؛ قم: دفتر نشر الهادی، 1379 ش.
    • شعاری‌نژاد، علی‌اکبر؛ روان‌شناسی رشد؛ تهران: اطلاعات، 1392 ش.
    • طبرسی، حسن‌بن‌فضل؛ مکارم ­الأخلاق؛ قم: الشریف الرضی، 1412 ق.
    • فروید، زیگموند؛ پیش‌درآمدی بر خودشیفتگی؛ ترجمه‌ی حسین پاینده؛ ارغنون، شماره‌ی 21، 1382 ش.
    • کاکس، لوئیزا؛ خودشیفتگی پنهان: علائم خودشیفتگی پنهان، روش­های حفاظت از خود در برابر سوءاستفاده این افراد و نحوه مواجهه با این نوع خودشیفتگی؛ ترجمه‌ی نیلوفر محمدزاده؛ تهران: پادینا، 1399 ش.
    • کلینی، محمدبن‌یعقوب؛ الکافی؛ تصحیح علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی؛ تهران: دارالکتب الاسلامیه، 1407 ق.
    • گابارد، گلن. اُ و کریسپ، هالی؛ خودشیفتگی و ناخوشنودی‌های آن: دوراهه‌های تشخیصی و راهبردهای درمانی در بیماران خودشیفته؛ تهران: ابن‌سینا، 1400 ش.
    • لارسن، رندی ج؛ بأس، دیوید ام؛ روان‌شناسی شخصیت: حوزه‌های دانش درباره ماهیت انسان؛ ترجمه‌ی فرهاد جمهری...[و دیگران]؛ تهران: رشد، 1397 ش.
    • لچکار، جوان؛ چگونه با شخصیت خودشیفته صحبت کنیم (اختلال خودشیفتگی از منظر روان پویایی)؛ ترجمه‌ی سعید دهنوی و زهرا حدادی؛ تهران: دانژه، 1394 ش.
    • لون، الکساندر؛ خودشیفتگی فردی- خودشیفتگی اجتماعی؛ ترجمه‌ی اکبر باقری؛ تهران: بازتاب، 1387 ش.
    • لیثی­واسطی، علی­بن­محمد؛ عیون الحکم و المواعظ؛ قم: دارالحدیث، 1376 ش.
    • مجلسی، محمدباقر؛ بحارالأنوار؛ بیروت: دار إحیاء التراث العربی، 1403 ق.
    • مهربان شاهان­دشتی، مجتبی؛ روان­شناسی انسان قدرت­گرا؛ تهران: جوانه رشد، 1397 ش.
    • هلمز، جرمی؛ خودشیفتگی؛ ترجمه‌ی مهیار علینقی؛ تهران: بینش نو، 1398 ش.
    • هورنای، کارن؛ راه‌های نو در روانکاوی؛ ترجمه‌ی سعید شاملو؛ تهران: رشد، 1387 ش.
    • ـــــــــــ؛ شخصیت عصبی زمانه ما؛ ترجمه‌ی محمدجعفر مصفا؛ تهران: بهجت، 1382 ش.
    • هیولت، سیلویا آن و وست، کورنل؛ جنگ علیه والدین؛ ترجمه و تلخیص: معصومه محمدی، قم: دفتر نشر معارف، 1388 ش.

     

    • Bushman, Brad j, Baumeister, Roy F, »Threatened Egotism, Narcissism, Self-Esteem, and Direct and Displaced Aggression: Does Self-Love or Self-Hate Lead to Violence?« Journal of Personality and Social Psychology, Vol. 75, No. 1, 219-229, 1998.
    • W. Keith, Miller. Joshua. D, The Handbook of Narcissism and Narcissistic Personality Disorder, America, Wiley, 2011.
    • Cramer, Phebe, Young adult narcissism: A 20 year longitudinal study of the contribution of parenting styles, preschool precursors of narcissism and denial, Journal of Research in Personality 45 ,19–28, 2011.
    • Giuseppe Stranieri, Luigia De Stefano & Anna Giulia Greco, Pathological Narcissism, Psychiatria Danubina, Vol. 33, Suppl. 9, pp 35-40, 2021.
    • Huprich, Steven K. Narcissistic Patients and New Therapists Conceptualization,Treatment and Managing Countertransference, America, Jason Aronson, 2008.
    • Lunbeck, Elizabeth, The Americanization of narcissism, London, Harvard University Press, 2014.
    • Miller, Joshua. D. and …, »Narcissistic Personality Disorder and the DSM–V «, Journal of Abnormal Psychology, Vol. 119, No. 4, 640–649, 2010.
    • Millon, Theodore, (2004), Personality Disorder in modern life, New York, wiley, 2004.
    • Stranieri, Giuseppe, Luigia De Stefano & Anna Giulia Greco, (2021), Pathological Narcissism, Psychiatria Danubina, Vol. 33, Suppl. 9, pp 35-40.
    • Symington, Neville, Narcissism: A new theory, London, Karnac Books, 1993.
    • Vaknin, Sam, Malignant SelfLove–Narcissism Revisited, America (Prague), Narcissus Publigations, 2007.
    • Walsh, Julie, Narcissism and Discontents, London,Palgrave Macmillan UK, 2015.

  • تاریخ دریافت 09 آذر 1401
  • تاریخ پذیرش 03 اسفند 1401