آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث

آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث

شیوه های تربیت اجتماعی در احادیث امام حسین(ع) در منابع اهل سنت: مطالعه موردی امر به معروف و نهی از منکر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دانشگاه آزاد تهران جنوب ایران تهران
2 هیئت علمی دانشگاه تهران دانشکده الهیات ایران تهران
3 هیئت علمی دانشگاه آزاد تهران جنوب ایران تهران
10.22034/iued.2023.553780.2271
چکیده
از مهم‌ترین فریضه‌های اسلام، امربه‌معروف و نهی از منکر است،که در قرآن و احادیث توجه ویژه‌ای به ان شده است. از آنجاکه امام حسین(ع) هدف قیام خود را این فریضه اعلام کردند، پژوهش‌های صورت گرفته روی سخنان ایشان متمرکز بر عاشورا بوده است از همین رو پرداختن به شیوه های تربیت اجتماعی در سخنانشان در این امر، مهم است. و چون نوه پیامبر(ص) و صحابه ایشان بوده، پژوهش در احادیثشان درمنابع اهل سنت ، جایگاه فعالیتشان تا قبل از عاشورا را برجسته‌تر می‌کند. از همین رو مسئله این مقاله بررسی شیوه تربیت اجتماعی ایشان دراین امراست. تحقیقات نشان می‌دهد که ایشان روایاتی را ابتداً نقل و سعی کرده‌اند سیره علمی و گفتاری پیامبر(ص) و امام علی(ع) را مطرح و از این طریق به ترویج این فریضه پرداخته‌اند. واز شیوه‌های مختلفی چون وضع قانون، نظارت بر اجرای ان، تشویق و ترغیب، تبشیر و انذار، ، تحریک عواطف توبیخی، درترویج ان ،پرداخته‌اند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Methods of social Education in Imam Hussain’ (as) Narrations in Sunni Sources: A Case Study of Enjoining the Good and Forbidding the Wrong

نویسندگان English

Marziyeh Bolkhari Ghahi 1
Mohammad Reza Shahroodi 2
Mohammad Safehian 3
1 Student of Tehran Azad University, South Iran, Tehran
2 Faculty of Tehran University, Faculty of Theology, Iran Tehran
3 Faculty of Tehran Azad University, South Iran, Tehran
چکیده English

A fundamental obligation of Islam is enjoining good and forbidding evil, and in Holy Qur'an and hadiths of Imams, special attention is paid to it. Since Imam Hussain’s goal of uprising was to enjoin good and forbid evil, the literature has mainly focused on his words within Ashura. Therefore, probing into methods of social education in Imam Hussain’s narrations regarding enjoining good and forbidding evil is significant. Moreover, since he was among descendants of Holy Prophet and his companions, conducting research on Imam Hussain’s hadiths highlights importance of his endeavors before Ashura. Therefore, the present study delves into methods of social education in Imam Hussain’s narrations in enjoining good and forbidding evil in Sunni sources. The findings revealed that Imam Hussain narrated a number of hadiths from himself and attempted to promote scientific and verbal conduct of Prophet and Imam Ali, to promote good and prevent evil in society. Imam Hussain took various approaches such as law-making, monitoring right implementation of law, proper ways of encouragement and persuasion, preaching and advising, appropriate means of proclaiming good news and bearing bad news, and different ways of provoking emotions and admonishing, to enjoin good and forbid evil in society.

کلیدواژه‌ها English

Imam Hussain (as)
Enjoining the good
Forbidding the evil
Sunni sources
Socio-political Hadiths
  • ‏‫آملی، حیدر بن علی. (بی‌تا). تفسیر المحیط الأعظم و البحر الخضم فی تأویل کتاب الله العزیز المحکم. ج ۱– قم: نور علی نور.
  • ‏‫ابن ابی الحدید، عبد الحمید بن هبه الله. (۱۴۰۴). شرح نهج البلاغة. ج ۱– چاپ اول، قم: کتابخانه عمومی حضرت آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره).
  • ‏‫ابن ابی شیبه، أبو بکر عبد الله بن محمد. (۱۴۰۹). مُصنف ابن أبی شیبة. تحقیق کمال یوسف الحوت. چاپ چاپ اول. ریاض: مکتبة الرشد.
  • ‏‫ابن بابویه، محمد بن علی. (۱۴۱۳). من لایحضره الفقیه. تحقیق علی اکبر غفاری. ج ۱– چاپ چاپ دوم. قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‏.
  • ‏‫ابن حزم، علی بن احمد. ( بی تا). المحلى بالآثار. بیروت: دار الفکر.
  • ‏‫ابن حنبل، احمد. (۱۴۲۰). مسند الامام احمد بن حنبل. تحقیق شعیب الارنؤوط. چاپ الطبعة الثانیة. بی جا: مؤسسه الرسالة.
  • ‏‫ابن درید، محمد بن حسن. (بی‌تا). جمهرة اللغة. ج ۱– بیروت: دار العلم للملایین.
  • ‏‫ابن شاهین، عمر بن أحمد بن عثمان. (۱۴۲۴). الترغیب فی فضائل الأعمال و ثواب ذلک. تحقیق محمد حسن محمد حسن إسماعیل. بیروت: دار الکتب العلمیة.
  • ‏‫ابن شهاب قضاعی، محمد بن سلامة بن جعفر. (۱۴۰۷). مسند الشهاب. تحقیق حمدی بن عبد المجید السلفی. چاپ چاپ دوم. بیروت: مؤسسه الرسالة.
  • ‏‫ابن عساکر، علی بن حسن. (بی‌تا). تاریخ مدینة دمشق. بیروت - لبنان: دار الفکر.
  • ‏‫ابن فارس، احمد بن فارس. (۱۴۰۴). معجم مقاییس اللغة. ج ۱– چاپ چاپ اول. قم: مرکز النشر التابع لمکتب الإعلام الإسلامی.
  • ‏‫ابن قتیبه، عبد الله بن مسلم. (بی‌تا). تاویل مشکل القرآن. ج ۱– بیروت: دار الکتب العلمیة.
  • ‏‫ابن‌اعثم کوفی، محمد بن علی. (بی‌تا). الفتوح. بیروت - لبنان: دار الأضواء.
  • ‏‫ابی داود، سلیمان بن اشعث. ( بی تا). سنن ابی داود. بیروت: المکتبة العصریة.
  • ‏‫اخطب خوارزم، موفق بن احمد. (۱۴۲۳). مقتل الحسین علیه السلام. قم: أنوار الهدی.
  • ‏‫انصاریان، حسین. (بی‌تا). تفسیر حکیم. ج ۱– قم: دار العرفان.
  • ‏‫بلاذری، احمد بن یحیی. (بی‌تا). فتوح البلدان. بیروت - لبنان: دار و مکتبة الهلال.
  • ‏‫بلاغی، محمد جواد. (۱۴۲۰). آلاء الرحمن فی تفسیر القرآن. ج ۱– چاپ اول، قم: بنیاد بعثت.
  • ‏‫جمعی از نویسندگان. (۱۳۸۳). تعالیم قرآنی. ج ۱– تهران: نمایندگی ولی فقیه در سپاه‏.
  • ‏‫جمعی از نویسندگان. (بی‌تا). هدایت در قرآن. ج ۱– قم: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ستاد نمایندگی ولی فقیه.
  • ‏‫جمل، سلیمان بن عمر. (بی‌تا). الفتوحات الإلهیة بتوضیح تفسیر الجلالین للدقایق الخفیة. ج ۱– بیروت: دار الکتب العلمیة.
  • ‏‫جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۸). مبادی اخلاق در قرآن. ویراسته‌ی حسین شفیعی. قم: اسرا.
  • ‏‫جوهری، اسماعیل بن حماد. (۱۴۰۷). الصحاح: تاج اللغة و صحاح العربیة. ج ۱– بیروت: دار العلم للملایین.
  • ‏‫حسینی طهرانی، محمد حسین. (۱۴۲۷). نور ملکوت قرآن. ج ۱– مشهد: انتشارات علامه طباطبایی.
  • ‏‫حسینی قریمی کفوی، ایوب بن موسی. (۱۴۰۳). الکلیات معجم فی المصطلحات و الفروق اللغویة. بیروت: مؤسسه الرسالة.
  • ‏‫حفنی، عبد المنعم. (بی‌تا). موسوعه القرآن العظیم. ج ۱– قاهره: مکتبة مدبولی.
  • ‏‫حقی، اسماعیل بن مصطفی. (بی‌تا). تفسیر روح البیان. ج ۱– بیروت: دار الفکر.
  • ‏‫خازن، علی بن محمد. (بی‌تا). تفسیر الخازن المسمی لباب التأویل فی معانی التنزیل. ج ۱– بیروت: دار الکتب العلمیة.
  • ‏‫خطیب بغدادی، أحمد بن علی بن ثابت بن أحمد. (۱۹۸۵). تلخیص المتشابه فی الرسم. تحقیق سُکینة الشهابی. چاپ چاپ اول. دمشق: طلاس للدراسات والترجمة والنشر.
  • ‏‫خوئی‌، ابوالقاسم‌. (۱۳۶۲). بیان‌ در علوم‌ و مسائل‌ کلی‌ قرآن‌. ترجمه‌ی محمدصادق‌ نجمی‌ و هاشم‌ هاشم‌زاده‌ هریسی‌. قم‌: مجمع‌ ذخائر اسلامی‌.
  • ‏‫دیلمی، احمد؛ و آذربایجانی، مسعود. (۱۳۸۴). اخلاق اسلامی. نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در. ‏‫قم: ‏‫: نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها، دفتر نشر معارف.
  • ‏‫راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (۱۴۱۲). المفردات فی غریب القرآن. ویراسته‌ی صفوان عدنان داودی. چاپ اول، بیروت: دارالعلم الدار الشامیه.
  • ‏‫زحیلی، وهبه. (بی‌تا). تفسیر الوسیط(زحیلی). ج ۱– بیروت: دار الفکر المعاصر.
  • ‏‫زید بن علی. ( بی تا). مسند زید بن علی. بیروت: دار المکتبة الحیاة.
  • ‏‫سروش، محمد. (بی‌تا). امر به معروف و نهی از منکر در قرآن. ج ۱– تهران: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نمایندگی ولی فقیه، اداره آموزش های عقیدتی سیاسی.
  • ‏‫سعدی، عبد الرحمن. (بی‌تا). ‏تیسیر الکریم الرحمن فی تفیسر کلام المنان. ج ۱– بیروت: مکتبة النهضة العربیة.
  • ‏‫شجری جرجانی، یحیی بن حسین. (۱۴۲۲). ترتیب الأمالی الخمیسیة للشجری. بیروت: دار الکتب العلمیة. (نشر اثر اصلی چاپ اول)
  • ‏‫شریف رضی، محمد بن حسین. (۱۴۱۴). نهج البلاغه. قم: هجرت.
  • ‏‫طباطبایی، محمدحسین. (۱۴۱۷). المیزان فی تفسیر القرآن. ج ۱– قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  • ‏‫طبرانی، أبو القاسم سلیمان بن أحمد. (۱۹۸۳). المعجم الکبیر. بی جا: دار إحیاء التراث العربی.
  • ‏‫طبرانی، سلیمان بن احمد. ( بی تا). المعجم الاوسط. قاهره: دار الحرمین.
  • ‏‫طبری، محمد بن جریر. (۱۴۰۷). تاریخ الرسل و الملوک. چاپ چاپ اول. بیروت: دار الکتب العلمیة.
  • ‏‫طوسی، خواجه نصیر الدین. (۱۳۵۶). اخلاق‌ ناصری‌. تصحیح مینوی مجتبی و علیرضا حیدری‌. تهران‌: خوارزمی.
  • ‏‫فراهیدی، خلیل بن احمد. (۱۴۰۹). کتاب العین. ج ۱– چاپ دوم، قم: نشر هجرت.
  • ‏‫قاسمی، جمال‎الدین. (۱۴۱۸). محاسن التأویل. ج ۱– چاپ چاپ اول. بیروت: دار الکتب العلمیة.
  • ‏‫قرائتی‌، محسن‌. (۱۳۸۷). تفسیر نور. ویرایش ویراست2. ‏‫تهران: ‏‫: مرکز فرهنگی‌ درسهایی‌ از قرآن‌.
  • ‏‫مجلسی، محمد باقر. (۱۴۰۳). بحار الأنوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار. چاپ دوم، بیروت: دار إحیاء التراث العربی‏.
  • ‏‫مروزی، ابو عبدالله. (۱۴۰۶). تعظیم قدر الصلاة. مکتبة الدار: مدینه.
  • ‏‫مصطفوی، حسن. (۱۳۸۰). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. ج ۱– چاپ اول، تهران: مرکز نشر آثار علامه مصطفوی.
  • ‏‫معمر بن راشد. (۱۴۰۳). الجامع. پاکستان/بیروت: المجلس العلمی/ توزیع المکتب الاسلامی.
  • ‏‫مکارم شیرازی، ناصر. (۱۳۷۴). ‏تفسیر نمونه. ج ۱– چاپ اول، تهران: دار الکتب الإسلامیة.
  • ‏‫مناوی، محمد عبد الرؤوف. (۱۴۱۰). التوقیف على مهمات التعاریف. چاپ چاپ اول. بیروت/ دمشق: دار الفکر المعاصر/ دار الفکر.
  • ‏‫موسوی تبریزی، محسن. (۱۳۸۸). تقوی و اخلاق قرآنی. ج ۱– قم: نور علی نور.
  • ‏‫نصر بن مزاحم. (۱۳۶۳). وقعة صفین. ج ۱– چاپ دوم، قم: کتابخانه عمومی حضرت آیت الله العظمی مرعشی نجفی (ره).
  • ‏‫هیثمی، نور الدین علی بن أبی بکر. ( بی تا). المقصد العلی فی زوائد أبی یعلى الموصلی. تحقیق سید کسروی حسن. بیروت: دار الکتب العلمیة.
  • ‏‫یعقوبی، احمد بن ابی یعقوب. ( بی تا). تاریخ یعقوبی. بیروت: دار صادر.