آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث

آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث

شیوه برخورد پیامبر(ص) به عنوان الگوی عملی تربیتی در برابر خطا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
الهیات، فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیام نور،ص.پ 4697-19395،تهران، ایران.
10.22034/iued.2023.540536.2132
چکیده
تنوع و پیچیدگی رفتاری در انسان و هدایت ان در مسیر کمال، از اهم مسائل علوم تربیتی محسوب می شود.خطاهای کم و بیش انسان در عرصه های مختلف زندگی، و شناسایی راهکارهای اصلاح آن، از دیرباز موضوع مورد توجه اندیشمندان حوزه تربیت بوده است. اسلام نیز که هدف از خلقت انسان را تعالی و کمال او می داند، این امر مهم را سرلوحه آموزه های خود قرار داده است و در سیره پیامبر و امامان معصوم متجلی ساخته است. چون«تصحیح خطا و اشتباه» نیاز به تخصص و تعهد دارد، و بی تردید داشتن الگوی حسنه و انتخاب شیوه درست و مناسب، در موفقیت برخورد با خطا، تأثیر بسزایی دارد؛ این مقاله با هدف شناخت بعدی از ابعاد اخلاقی و تربیتی پیامبر گرامی اسلام در مواجهه با خطا و خطاکاران و در صدد دستیابی به اسلوبها و روش‌های اصلاحی ایشان به عنوان الگوی عملی تربیتی در تصحیح اشتباهات نگارش یافته و به روش کتابخانه ای و به شیوه توصیفی ـ تحلیلی به تبیین مساله می پردازد؛ یافته های این پژوهش حاکی از آن است که موفق ترین روش اصلاحی، یادگیری الگویی است و پیامبر(ص)، با اتصال به کانون الهی و تحت نظارت وحی، به عنوان نیکوترین الگو، بهترین روشها در مواجه با خطا داشته اند؛ اصلاح تصور خطا، مقدم بر اصلاح عمل خطاست؛ بهره گیری از افکار عمومی‌برای تصحیح اشتباهات و خطاها؛ و توجه به اثر اصلاح خطا، و تسامح با خطار نادم و رفع سوء پیشینه از او از جمله یافته های این پژوهش است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The manner of the Prophet (PBUH) as a practical model of education against error

نویسندگان English

Mohammad Jafarnejad
sayyed Mohammad Sadri
Ahmad Baghrei
Theology, jurisprudence and principles of Islamic law, Payame Noor University, pp. 4697-19395, Tehran, Iran.
چکیده English

Diversity and complexity of behavior in human beings and guiding them to the path of perfection is one of the most important issues in educational sciences. Islam, which considers the purpose of human creation as his transcendence and perfection, has made this important matter the headline of its teachings and has manifested it in the life of the Prophet and the infallible Imams. Because "error correction" requires expertise and commitment, and undoubtedly having a good model and choosing the right and appropriate method, has a great impact on the success of dealing with error; This article aims to further understand the moral and educational dimensions of the Holy Prophet of Islam in the face of mistakes and wrongdoers and seeks to achieve his corrective methods and methods as a practical educational model in correcting mistakes and written in a library and descriptive manner. An analysis explains the problem; The findings of this study indicate that the most successful corrective method is model learning and the Prophet (PBUH), by connecting to the divine center and under the supervision of revelation, as the best model, had the best methods in the face of error; Correcting the perception of error precedes correcting the act of error; Utilizing public opinion to correct mistakes and errors; And paying attention to the effect of error correction, and tolerance with remorse and eliminating his bad background are among the findings of this research.

کلیدواژه‌ها English

PRACTICAL PATTERN
EDUCATIONAL METHOD. Error
the occurrence of the Prophet (PBUH)
  •  

    • ابن حنبل، احمد، المسند، بیروت، دار صادر، بی تا.
    • ابن ماجه، سنن، تحقیق: محمد فؤاد عبد الباقی، دار إحیاء الکتب العربیة، بی تا.
    • ابن منظور،جمال الدین، لسان العرب، بیروت، دار صادر، چاپ سوم، 1414.
    • ابن هشام،السیرة النبویة، مصر، شرکة مکتبة ومطبعة مصطفى البابی،1375.
    • ابوداود، ابن الأشعث، سنن، تحقیق سعید محمد اللحام، چاپ اول، دار الفکر للطباعة والنشر والتوزیع، 1410.ا.
    • السون، متیو اچ؛ هرگنهان، بی آر. مقدمه ای بر نظریه های یادگیری.ترجمه علی اکبر سیف، نشر دوران.2009
    • آقایوسفی، علیرضا و دیگران، روان‌شناسی عمومی، تهران، انتشارات دانشگاه پیام نور، چاپ اول، ۱۳۸۶.
    • بخاری، الصحیح، بیروت، دار الفکر للطباعة والنشر والتوزیع. 1422.
    • بستانی، فؤاد افرام، المنجد الأبجدی، رضا مهیار تهران- الاسلامیه، چاپ اول، 1370.
    • بیهقی،السنن الکبرى، چاپ دوم، بیروت، دار الفکر، 1415.
    • ترمذی، عیسی، الجامع الکبیر - سنن الترمذی؛ بیروت، دار الغرب الاسلامی،1998.
    • حویزی، نور الثقلین، تصحیح سید هاشم رسولی محلاتی، چاپ چهارم،، قم، مؤسسة إسماعیلیان للطباعة والنشر والتوزیع.
    • خلیل بن احمد، فراهیدی، العین، محقق: د مهدی المخزومی، بغداد، دار ومکتبة الهلال، بی تا .
    • راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القران، صفوان عدنان الداودی، دمشق بیروت، دار القلم، الدار الشامیة، چاپ اول، 1412ه.ق.
    • سیوطی، جلال الدین، الدر المنثور، بیروت، دار المعرفة، بی تا.
    • صدوق، من لا یحضره الفقیه، تحقیق علی أکبر الغفاری|چاپ دوم، قم، مؤسسة النشر الإسلامی التابعة لجماعة المدرسین.
    • طبرانی، سلیمان، معجم الکبیر، قاهره، مکتبة ابن تیمیه1415هـ،.
    • طوسی، محمد بن حسن، التبیان، بیروت، دار احیاء التراث العرب.1425هـ،
    • قریشی، علی اکبر، قاموس قران، تهران، دار الکتب الاسلامیة، 1387.
    • معین، محمد، فرهنگ فارسی، تهران، امیرکبیر، چاپ دوم، 1372ش.
    • منذری، اسماعیل، الترغیب والترهیب، چاپ اول، قاهره، دار الحدیث.1414هـ.
    • ندوی، علی، السیرة النبویة، چاپ دوازدهم، دمشق، دار ابن کثیر، 1425هـ.
    • نسائی،احمد بن شعیب، السنن، چاپ اول، بیروت، دار الفکر للطباعة والنشر والتوزیع،1406.

  • تاریخ دریافت 16 مهر 1400
  • تاریخ بازنگری 05 خرداد 1401
  • تاریخ پذیرش 05 بهمن 1401