Educational Doctrines in Quran and Hadith

Educational Doctrines in Quran and Hadith

Anthropological analysis of spiritual health based on the components of the educational system in the Holy Quran

Document Type : Original Article

Authors
farzad dehghani 1
Seyyed Mohammad Kazem Alavi 2
Rezvaneh Dastjani Farahani, 3
1 Department of Hakim Sabzevari University
2 Associate Professor, Department of Islamic Philosophy and Wisdom, Hakim Sabzevari University
3 Allameh Tabatabaei UniversityPost-doctoral researcher of Hakim Sabzevari University
10.22034/iued.2023.1983036.2369
Abstract
The contemporary world and its emerging challenges have paid attention to the holistic view of human beings. In such a way that the four dimensions of human health have always been the subject of discussion and exploration among thinkers. Due to the importance of spiritual health over other aspects of health, different schools have presented different definitions of spiritual health from different angles, and the analysis of their views shows that the definition of human was the introduction of the old school. The current research, with the tools of library-reference collection and descriptive-analytical method and the level of analysis of content analysis, seeks to answer the question, what is the description of man and the foundations of anthropology in spiritual health based on the teachings of the Qur'an? The findings of the research indicate that the existing human being has two natures that have three areas of knowledge, desire and ability, and based on these three areas, three systems are formed in him: insight, tendency and performance system. These three systems based on monotheistic vision and with faith factor can direct those three areas and bring spiritual health with a healthy heart.
Keywords
Educational system
spirituality
anthropology
spiritual health
Holy Quran

  •  

    • قرآن کریم
    • ابن‌أبی‌حاتم، عبدالرحمن‌بن‌محمد؛ تفسیر القرآن العظیم (ابن‌ابی‌حاتم)؛ چاپ سوم، عربستان سعودی: مکتبه نزار مصطفی الباز، 1419 ق.
    • ابن‌جوزی، ابوالفرج عبدالرحمن‌بن‌علی؛ زاد المسیر فی علم التفسیر؛ بیروت: دارالکتاب العربی، 1422 ق.
    • ابن‌عطیه أندلسی، عبدالحق‌بن‌غالب؛ المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز؛ بیروت: دارالکتب العلمیه، 1422 ق.
    • ابن‌قتیبه، عبدالله‌بن‌مسلم؛ تأویل مشکل‌القرآن؛ بی‌جا: بی‌تا.
    • ابن‌منظور، محمدبن‌مکرم؛ لسان العرب؛ چاپ سوم، بیروت: دارصادر، 1414 ق.
    • ابن‌‌شعبه حرانی، حسن‌­بن‌علی؛ تحف العقول عن آل الرسول؛ قم: دفتر نشر اسلامی، 1404 ق.
    • ابن­طاووس، علی‌بن‌موسی؛ أقبال­ الأعمال؛ تهران: داراالکتب الإسلامیه، 1409 ق.
    • ابوالفتوح رازی، حسی­ن‌بن‌علی؛ روض الجنان و روح الجنان فی‌تفسیر القرآن؛ مشهد: بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی، 1408 ق.
    • احمدی، بابک؛ هایدگر و پرسش­های بنیادین؛ چاپ ششم، تهران: مرکز،1390 ش.
    • اخوان کاظمی، بهرام؛ «امنیت و سازوکارهای تأمین آن در روایات»؛ فصلنامه‌ی حکومت اسلامی، سال پانزدهم، شماره‌ی 2، 1389 ش.
    • اداره اطلاعات سازمان ملل متحد؛ راهنمای سازمان ملل؛ ترجمه‌ی منصور فراسیون؛ تهران: وزارت علم و آموزش عالی، 1354 ش.
    • اعرافی، علیرضا؛ درآمدی بر فلسفه‌ی تعلیم و تربیت؛ بی­جا: دفتر همکاری حوزه و دانشگاه،1381 ش.
    • بارت، ویلیام؛ اگزیستانسیالیسم چیست؟؛ ترجمه‌ی منصور مشکین­پوش؛ تهران: آگاه،1354 ش.
    • بانوی اصفهانی، سیده نصرت امین؛ مخزن العرفان در تفسیر القرآن؛ تهران: نهضت زنان مسلمان،1361 ش.
    • بل، وندل؛ مبانی آینده‌پژوهی: تاریخچه، اهداف و دانش؛ ترجمه‌ی مصطفی تقوی و محسن محقق؛ چاپ سوم، تهران: مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی،1395 ش.
    • بلاکهام، ه. ج؛ شش متفکر اگزیستانسیالیسم؛ ترجمه‌ی محسن حکیمی؛ تهران: مرکز،1368 ش.
    • بلخی، مقاتل‌‌بن‌سلیمان؛ تفسیر مقاتل‌بن‌سلیمان؛ بیروت: دارإحیاء التراث،1423 ق.
    • بوالهری، جعفر؛ احسان‌منش، مجتبی؛ کریمی کیسمی، عیسی؛ «بررسی رابطه‌ی بین عوامل تنش‌زا، میزان توکل به خدا و نشانگان استرس در دانشجویان پزشکی»؛ روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران (اندیشه و رفتار)، 1379 ش.
    • پسندیده، عباس؛ هنر رضایت از زندگی؛ چاپ دهم، قم: معارف،1390 ش.
    • پورسیدآقایی، مسعود؛ انسان جاری؛ قم: لیله القدر،1389 ش.
    • تقی­زاده، غلامرضا؛ بررسی مفهومی شیوه­های تأمین بهداشت روانی از منظر قرآن؛ رشت: رخسار صبح،1389 ش.
    • ثعلبی نیشابوری، ابواسحاق احمد‌بن‌ابراهیم؛ الکشف و البیان عن تفسیر القرآن؛ بیروت: دارإحیاء التراث العربی،1422 ق.
    • جعفری، محمدتقی؛ شرح نهج­البلاغه؛ چاپ پنجم، قم: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1383 ش.
    • ـــــــــــــــــ؛ فلسفه دین؛ چاپ سوم، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه، 1386 ش.
    • جوادی آملی، عبدالله؛ تفسیر انسان به انسان؛ چاپ ششم، قم: مؤسسة اسراء،1390 ش.
    • ـــــــــــــــــــ؛ تفسیر انسان به انسان؛ ‌محمدحسین الهی‌زاده؛ چاپ ششم، قم: اسراء، 1384 ش.
    • حسینی، حسن؛ اوج نیایش (نگرشی تحلیلی به مناجات حضرت امیر)؛ تهران: بعثت،1382 ش.
    • حکیمی، محمد؛ عصر زندگی (آینده‌ی انسان و اسلام)؛ مشهد: هاتف،1371 ش.
    • حکیمی، محمدرضا؛ الحیاة؛ تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی،1387 ش.
    • ــــــــــــــــــ؛ ـــــ؛ ترجمه‌ی احمد آرام؛ قم: دفتر تبلیغات اسلامی،1363 ش.
    • خاکساری، زهرا و دیگران؛ «خدا و تصور مثبت و منفی از او در رابطه‌ی آن با عزت­نفس و سلامت­روانی دانش‌آموزان»؛ روان شناسی و دین؛ سال 5، 1391 ش.
    • خراشادی‌زاده، فاطمه و همکاران؛ «تحلیل مفهوم سلامت معنوی در آموزه­های اسلامی»؛ مرکز تحقیقات مراقبت­های پرستاری دانشگاه علوم پزشکی ایران (نشریه پرستاری ایران)، دوره‌ی 28، شماره‌ی 97، 1394 ش.
    • دهقانی فیروزآبادی، جلال؛ «امنیت هستی­شناخت در سیاست خارجی جمهوری اسلامی»؛ فصلنامه بین‌المللی روابط خارجی، سال 1، شماره‌ی 1، 1388 ش.
    • دیلمی، احمد و مسعود آذربایجانی؛ اخلاق اسلامی؛ چاپ چهلم، قم: معارف،1385 ش.
    • راسخ، محمد؛ حق و مصلحت؛ تهران: نشر نی،1392 ش.
    • راغب اصفهانی، حسین‌بن‌محمد؛ مفردات فی غریب القرآن؛ به کوشش صفوان عدنان داودی؛ بیروت: دارالعلم الدارالشامیه،1412 ق.
    • رشیدالدین میبدی، احمد‌بن‌ابی‌سعد؛ کشف‌الأسرار و عده‌الأبرار؛ چاپ پنجم، تهران: امیرکبیر، 1371 ش.
    • ریو، مارشال؛ انگیزش و هیجان؛ ترجمه‌ی سید یحیی سید محمدی؛ چاپ نوزدهم، تهران: ویرایش،1391 ش.
    • سالاری‌فر، محمدرضا؛ شجاعی، محمدصادقغ موسوی اصل، سید مهدی؛ دولتخواه، محمد؛ بهداشت روانی با نگرش به منابع اسلامی؛ قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه­ها (سمت)، مرکز تحقیق علوم انسانی،1389 ش.
    • سایه‌میری، کورش و همکاران؛ «بررسی رواسازی پرسش­نامه‌ی سلامت معنوی از دیدگاه اسلام»؛ مجله علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی، دوره‌ی 26، شماره‌ی 2، 1395 ش.
    • سمرقندی، نصر‌بن‌محمد‌بن‌احمد؛ بحرالعلوم؛ بی­جا: بی­نا، بی­تا.
    • شاملو، احمد؛ بهداشت روانی؛ چاپ چهلم، تهران: رشد،1385 ش.
    • شاملو، سعید؛ بهداشت روانی؛ چاپ دوازدهم، تهران: رشد، 1376 ش.
    • شجاعی، محمدصادق؛ «نظریه نیازهای معنوی در اسلام و تناظر آن با سلسله مراتب نیازهای مازلو»؛ مطالعات اسلام و روان‌شناسی، سال 1، 1386 ش.
    • شوکانی، محمد‌بن‌علی؛ فتح القدیر؛ دمشق/بیروت: دار ابن‌کثیر/ دار الکلم الطیب،1414 ق.
    • شولتس، دوآن؛ روان‌شناسی کمال؛ ترجمه‌ی گیتی خوشدل؛ چاپ پنجم، تهران: نشرنو، 1369 ش.
    • ـــــــــــــ؛ نظریه‌های شخصیت؛ ترجمه‌ی یوسف کریمی و همکاران؛ چاپ پنجم، تهران: ارسباران، 1384 ش.
    • شولتس، دوآن و سیدنی الن شولتس؛ نظریه‌های شخصیت؛ ترجمه‌ی یحیی سیدمحمدی؛ چاپ بیست‌وسوم، تهران: ویرایش، 1391 ش.
    • صدر، سیدمحمدباقر؛ پژوهش‌های قرآنی؛ ترجمه‌ی سید جلال میرآقایی؛ قم: دارالصدر،1395 ش.
    • صفائی حائری، علی؛ روش نقد؛ چاپ دوم، قم: نشر لیله القدر،1388 ش.
    • ـــــــــــــــــــ؛ حرکت؛ چاپ پنجم، قم: لیلة­القدر، 1390 ش.
    • ـــــــــــــــــــ؛ از معرفت دینی تا حکومت دینی؛ تهران: اطلاعات،1399 ق.
    • ـــــــــــــــــــ؛ روش نقد؛ چاپ دوم، قم:‌ لیله­القدر،1388 ش.
    • طباطبایی، سید محمدحسین؛ المیزان فی تفسیر القرآن؛ قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم،1417 ق.
    • طریحی، فخرالدین؛ مجمع­البحرین؛ تحقیق احمد حسینی؛ چاپ سوم، تهران: کتاب‌فروشی مرتضوی،1375 ش.
    • طوسی، محمد‌بن‌حسن؛ التبیان فی تفسیر القرآن؛ بیروت: داراحیاء التراث العربی، بی‌تا.
    • عطائی، سمیرا؛ «ارتباط هدف­داری و ارزشمندی زندگی با سلامت انسان از دیدگاه قرآن»؛ پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد، دانشکده‌ی الهیات و معارف اسلامی دانشگاه قم،1392 ش.
    • فراهیدی، خلیل­بن­احمد؛ العین؛ چاپ دوم، قم: هجرت،1410 ق.
    • فروتن، سید محسن؛ «سلامت معنوی اسلامی از دیدگاه مرحوم استاد دکتر محمدمهدی اصفهانی»؛ ارتقای سلامت، 1396 ش.
    • فیروزی، رضا؛ نظریه‌ی ایمان؛ چاپ دوم، تهران: پژوهشکده‌ی مطالعات فرهنگی و اجتماعی، 1389 ش.
    • کلینی، محمدبن یعقوب‌­بن ‌اسحاق؛ اصول کافی؛ مصحح علی­اکبر غفاری و محمد آخوندی؛ چاپ چهارم، تهران: دارالکتب الاسلامیه، 1407 ش.
    • مازلو، آبراهام؛ انگیزش و شخصیت؛ مشهد: نشر آستان قدس رضوی، 1367 ش.
    • مجلسی، محمدباقر؛ بحارالأنوار؛ تهران: دار الکتب الإسلامیة، 1385 ش.
    • مصباح یزدی، محمدتقی؛ معارف قرآن؛ قم: در راه حق، 1367 ش.
    • ـــــــــــــــــــــ؛ نقد و بررسی مکاتب اخلاقی؛ قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، 1384 ش.
    • مصطفوی، حسن؛ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم؛ تهران: ترجمه و نشرکتاب، 1360 ش.
    • مطهری، جمشید؛ به‌سوی سلامت روان؛ مجموعه مقالات اولین همایش بین المللی نقش دین در بهداشت روان؛ قم: معارف،1382 ش.
    • مطهری، مرتضی؛ مجموعه‌ی آثار؛ چاپ دوازدهم، قم: صدرا، 1387 ش.
    • معین، محمد؛ فرهنگ فارسی؛ چاپ هشتم، تهران: سپهر، 1371 ش.
    • مکارم شیرازی، ناصر؛ تفسیر نمونه؛ تهران: دارالکتب الإسلامیه، 1374 ش.
    • مهدوی کنی، محمدرضا؛ نقطه­های آغاز در اخلاق عملی؛ چاپ نوزدهم، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1385 ش.
    • موسوی خمینی، روح‌الله؛ تفسیر سوره‌ی حمد؛ قم:‌ مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1375 ش.
    • نراقی، ملااحمد؛ معراج­السعاده؛ چاپ سوم، قم: دارالفیض، 1385 ش.
    • نوالی، محمود؛ «جستجوی عاشقانه‌ی خدا»؛ علامه،‌ دوره‌ی 1،‌ شماره‌ی‌ 5، 1382 ش.
    • نیشابوری، محمود‌بن‌ابوالحسن؛ إیجاز البیان عن معانی القرآن؛ بیروت: دارالغرب الاسلامی، 1415 ق.
    • هاشمی رفسنجانی، اکبر؛ فرهنگ قرآن؛ قم: بوستان کتاب، 1385 ش.
    • هندی، علاءالدین علی المتقی‌بن‌حسام‌الدین؛ کنز العمال؛ بیروت: مؤسسه الرساله، 1409 ق.

     

Educational Doctrines in Quran and Hadith
Volume 8, Issue 2 - Serial Number 16
September 2023
Pages 43-65

  • Receive Date 31 December 2022
  • Revise Date 16 January 2023
  • Accept Date 11 September 2023