Educational Doctrines in Quran and Hadith

Educational Doctrines in Quran and Hadith

The coherent framework of moral propositions in the blessed Surah Luqman

Document Type : Original Article

Authors
Mohammad Etrat Doost 1
hasan zarnosheh 1
fariba sharbaty 2
1 Associate Professor in Department of Theology and Islamic Studies, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran.
2 Master's student in Quran and Hadith Sciences, Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran.
10.22034/iued.2025.2063892.2810
Abstract
One of the doubts raised regarding the moral propositions of the verses of the Holy Quran is the problem of disorder and dispersion, such that it is not possible to draw a coherent model from them for designing a moral system. This issue is particularly relevant in relation to Surah Luqman, which is full of moral teachings, and for this reason, commentators have tried to propose a model for the moral issues expressed in this Surah from their own perspective. In this research, using the content analysis method as an interdisciplinary and text-based research method, an attempt has been made to collect and count the moral propositions of this Surah based on interpretations, and finally, their basic and organizing themes have been discovered. The results of the research show that from the 34 verses of Surah Luqman, 175 moral propositions have been extracted, which, after being categorized, can be cited as 108 basic and main moral themes. In the next stages of implementing the content analysis method, the basic themes are classified into two individual and social orientations, separated under the four pillars of each ethical system, including: principles and foundations, premises, requirements, and obstacles, and form the model of the individual and social ethical system based on Surah Luqman.
Keywords
The Holy Quran
Surah Luqman
ethical system
method of content analysis

 

1.        قرآن کریم.
2.        امین، نصرت بیگم، (بی تا)، مخزن العرفان فی تفسیر القرآن، اصفهان: انجمن حمایت از خانواده های بی سرپرست.
3.        باردن، لورنس، (1375ش)، تحلیل محتوا، ترجمه ملیحه آشتیانی و محمد یمنی دوزی، تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
4.        بحرانی، سیدهاشم بن سلیمان، (1373ش)، البرهان فی تفسیر القرآن، قم: بنیاد بعثت.
5.        دعوتی، سیده زهرا، (1395ش)، تفسیر ساختاری سوره لقمان، قم: دانشگاه قم.
6.        راغب اصفهانی، حسین بن محمد، (1412ق)، المفردات فی غریب القرآن، تصحیح عدنان داودی، بیروت: دارالعلم.
7.        رامیار، محمود، (1346ش)، تاریخ قرآن، تهران: شرکت سهامی نشر اندیشه.
8.        زمخشری، محمود بن عمر، (1407ق)، الکشاف، بیروت: دار الکتاب العربی.
9.        الصالحی، حسن عبدالحسین، (1385ش)، قرآن درمانی، قم: بی نا.
10.     طباطبایی، سید محمدحسین، (1397ش)، المیزان فی تفسیر القرآن، تهران: داراالکتب الاسلامیه.
11.     طبرسی، فضل بن حسن، (1372ش)، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران: ناصر خسرو.
12.     طوسی، محمد بن حسن، (بی تا)، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار احیا التراث العربی.
13.     طیب، عبدالحسین، (1378ش)، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران: نشر اسلامی.
14.     عابدی جعفری، حسن و دیگران (1390ش)، «تحلیل مضمون و شبکۀ مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی»، اندیشه مدیریت راهبردی، شمارۀ 10، صص151ـ157.
15.     عترت ‌دوست، محمد و دیگران (1398ش)، «شبکۀ مضامین عوامل ایجاد فقر در جامعه اسلامی از منظر آیات قرآن و احادیث اهل‌ بیت»، مطالعات قرآن و حدیث، شمارۀ 27، صص145ـ165.
16.     فخر رازی، محمدبن عمر، (1420ق)، التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)، بیروت: دارالکتاب العربی.
17.     فضل الله، محمد حسین، (بی تا)، تفسیر من وحی القرآن، بی جا: بی نا.
18.     فیض کاشانی، ملامحسن، (بی تا)، المحجة البیضا، تهران: نشر اسلامی.
19.     قرائتی، محسن، (1388ش)، تفسیر نور، تهران: مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن کریم.
20.     قرشی، علی اکبر، (1371ش)، تفسیر احسن الحدیث، تهران: بنیاد بعثت.
21.     مصباح یزدی، محمّدتقی، (1370ش)، دروس فلسفه اخلاق، قم: مؤسسه اطلاعات.
22.     مطهری، مرتضی، (1377ش)، مجموعه آثار استاد شهید مطهری، تهران: انتشارات صدرا.
23.     مکارم شیرازی، ناصر، (1374ش)، تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
24.     موسوی، سیدرضا؛ سلیمانی فرد، خدیجه، (1374ش)، «سبک زندگی براساس نصایح قرآنی حضرت لقمان»، نشریه قرآنی کوثر، شماره 58.
25.     میبدی، احمد بن محمد، (1371ش)، کشف الاسرار و عدة الابرار، تهران، نشر امیر کبیر.
26.     میناخانی، مریم، (1394ش)، ساختار معنایی سوره لقمان با محوریت حکمت قرآنی، تهران: دانشگاه قرآن و حدیث.
27.     Attride- Stirling, J, (2001), “Thematic Networks: An Analytic Tool for Qualitative Reasearch”, Qualitative Reasearch, Vol.1, No.3, Pp.385-405.
28.     Braun, V. & Clarke, V, (2006), “Using thematic analysis in psychology”, Qualitative Research in Psychology, Vol. 3, No. 2, Pp. 77-101.
29.     Braun, V. & Clarke, V., "Using thematic analysis in psychology", Qualitative Research in Psychology, Vol. 3, No. 2, 2006, P. 80-101.
30.     Given L.M, (2008), “the sage encyclopedia of qualitative Methods”. Vol. 1-2, California: sage.
 
 
 

  • Receive Date 17 June 2025
  • Revise Date 26 August 2025
  • Accept Date 03 November 2025