Educational Doctrines in Quran and Hadith

Educational Doctrines in Quran and Hadith

Qur'anic analysis of the cognitive educational teachings of Ziarat Jamia Kabira

Document Type : Original Article

Authors
1 Professor
2 هیئت علمی
10.22034/iued.2025.2023923.2584
Abstract
Pilgrimage is one of the most important centers of human education, which plays a significant role in the “The Ziyarat Jami’a Kabira, as a rich religious text, represents the convergence of religion and psychology. This research, adopting an interdisciplinary approach, explores the cognitive and educability dimensions of humans within this Ziyarat, in light of Quranic teachings. Utilizing a descriptive-analytical method and content analysis, the study reveals that the Ziyarat Jami’a Kabira, beyond being a devotional text, is a complex narrative-epistemological structure that employs cognitive tools to facilitate spiritual growth and self-actualization. The research findings demonstrate that the Ziyarat Jami’a Kabira, by posing fundamental questions about human identity and purpose, significantly aids in enhancing self-awareness and divine knowledge in the pilgrim. Furthermore, this Ziyarat, by elucidating the levels of monotheism and introducing infallible Imams as models of perfection, assists the pilgrim in attaining divine wisdom and eternal felicity. Among the significant achievements of this study are the emphasis on the role of religious knowledge in cognitive development, the clarification of the position of Ziyarat Jami’a in self-knowledge and divine knowledge, and the explanation of the connection between Quranic concepts and the teachings of this Ziyarat. Ultimately, the present research underscores that cognitive development not only contributes to individual growth but also leads to the creation of a healthy and dynamic society
Keywords

قرآن کریم؛ ترجمه‌ی ناصر مکارم شیرازی؛ قم: ‏‏دارالقرآن الکریم، 1373 ش.
نهج‌البلاغه؛ ترجمه‌ی محمد دشتی؛ تهران: موسسه امیرالمؤمنین، 1384 ش.
ابن‌فارس، أحمد؛ معجم مقاییس اللغة؛ قم: مکتب الأعلام الإسلامی، 1404 ق.
ابن‌منظور، محمدبن­مکرم؛ لسان العرب؛ بیروت: دارالفکر، 1414 ق.
ابن‌بابویه، محمدبن علی؛ من لا یحضره الفقیه؛ قم: جامعة المدرسین، 1413 ق.
احمدی، محمدرضا؛ حج در آیینه روان‌شناسی؛ قم: موسسه امام خمینی ره، 1390 ش.
اعرافی، علیرضا؛  فقه تربیتی؛ تحقیق و نگارش سید نقی موسوی؛ قم: اشراق و عرفان، 1395 ش.
برقعی، ابوالفضل؛ کسر الصنم؛ ترجمه‌ی عبدالرحیم ملازاده؛ مصر: دارالقرآن، 1428 ق.
ـــــــــــــــ؛ خرافات وفور در زیارات قبور؛ www.aqeedeh.com، بی‌تا.
بهشتی، محمد؛ مبانی تربیت از دیدگاه قرآن؛ قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه، 1387 ش.
جعفری، یزدان و علی حسینی‌زاده؛ «نقش زیارت اهل‌بیت (ع) بر تربیت عاطفی زائران با تاکید بر زیارت جامعه کبیره»؛ معرفت، دوره‌ی 30، شماره‌ی 6، 1400 ش.
جعفری، یزدان؛ «تحلیل قرآنی آموزه‌های تربیتی زیارت جامعه کبیره»؛ پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد، راهنما: دکتر محمد اسعدی، قم: پژوهشگاه حوزه ودانشگاه، 1395 ش.
جوادی آملی، عبدالله؛ ادب فنای مقربان؛ قم: اسراء، 1389 ش.
ــــــــــــــــــ؛ تسنیم (تفسیر القرآن)؛ قم: اسراء، 1389 ش.
جوادی، مرتضی؛ فلسفه زیارت؛ قم: اسراء، 1388 ش.
حسینی‌نسب، داود و اصغر علی اقدم؛ فرهنگ واژه‌ها و تعاریف اطلاعات تعلیم وتربیت؛ تبریز: احرار، 1375 ش.
حسینی زیدی، سید ابوالقاسم؛ امامی، محمد؛ کبیری‌راد، محسن؛ «ابعاد و آثار تربیتی زیارت مأثور اهل‌بیت (علیهم‌السلام)»؛ میقات حج، دوره‌ی 29، شماره‌ی 116، 1400 ش.
حیدری، مجتبی؛ «درس‌های تربیتی زیارت امام حسین علیه‌السلام»؛ فرهنگ زیارت، دوره‌ی 9، شماره‌ی 36، 1397 ش.
خانی مقدم، مهیار؛ حسینی‌زاده، سید عبدالرسول؛ عربی، محبوبه؛ «تحلیل نکات تربیتی زیارت‌نامة مأثور حضرت زهرا (س) پیرامون شرایط و نتایج تبعیّت از ایشان»؛ آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث، دوره‌ی 4، شماره‌ی 2، 1397 ش.
خویی، سید ابوالقاسم؛ معجم الرجال الحدیث؛ قم: آثار شیعه، 1410 ق.
رازی، فخرالدین محمدبن‌عمر؛ التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)؛ بیروت: دار احیاءالتراث العربی، 1420 ق.
راغب اصفهانى، حسین‌بن‌محمد؛ مفردات ألفاظ القرآن؛ بیروت: دارالشامیة، 1412 ق.
سنگلجی، شریعت؛ توحید عبادت؛ www.aqeedeh.com، بی‌تا.
طباطبایی، سید محمدحسین؛ المیزان فی تفسیر القرآن؛ قم: جامعة المدرسین، 1417 ق.
طبرسی، فضل‌بن­حسن؛ مجمع البیان؛ تهران: ناصر خسرو، 1372 ش.
فوارستیه، ژان؛ تمدن سال 2001؛ ترجمه‌ی خسرو رضایی؛ تهران: انقلاب اسلامی، 1384 ش.
فیومى، أحمدبن‌محمد؛ المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر؛ قم: موسسه دار الهجرة، 1414 ق.
قرشى سید على‌اکبر؛ احسن الحدیث؛ تهران: بنیاد بعثت، 1377 ش.
قمی، شیخ عباس؛ سفینه البحار؛ قم: اسوه، 1414 ق.
دفتر همکاری حوزه و دانشگاه؛ مکتب‌های روان‌شناسی و نقد آن؛ تهران: سمت، 1372 ش.
کلینى، محمدبن‌یعقوب؛ الکافی؛ تهران: الإسلامیه، 1407 ق.
مامقانی، عبدالله؛ تنقیح المقال فى علم الرجال؛ نجف: المرتضویة، 1352 ق ‏.
مجلسى، محمدباقر؛ بحار الأنوار؛ بیروت: دار الإحیاء التراث العربی، 1403 ق.
مرکز تحقیقات حج؛ مجموعه مقالات هم‌اندیشى زیارت؛ تهران: مشعر، 1387 ش.
مصباح یزدی، محمدتقی؛ به‌سوی تو؛ قم: موسسه امام خمینی ره، 1383 ش.
مصطفوى، حسن؛ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم؛ تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1368 ش.
مکارم شیرازی، ناصر؛ مفاتیح نوین؛ قم: مدرسة الإمام على بن ابى طالب، 1389 ش.
ـــــــــــــــــــ؛ تفسیر نمونه؛‏ تهران: دار الکتب الإسلامیة، 1374 ش.
نظامی‌پور همدانی، علی؛ المعارف الرافعة فی شرح الزیارة الجامعه؛ مشهد: آستان قدس رضوی 1431 ق.
نجاشی، محمدبن‌علی؛ رجال النجاشی؛ قم: جامعة المدرسین، 1407 ق.
 
 
 
 
Volume 11, Issue 1
September 2025
Pages 23-49

  • Receive Date 10 December 2024
  • Revise Date 04 February 2025
  • Accept Date 16 September 2025