Educational Doctrines in Quran and Hadith

Educational Doctrines in Quran and Hadith

Recognizing divine educational models in the story of Prophet Noah (pbuh)

Document Type : Original Article

Authors
1 associate professor of quran and hadith sciences, Imam Khomaeini international university, qazvin, iran.(correspondig author)
2 masters student of quran and hadiths ciences, Imam Khomaeini international university, qazvin, iran.
3 master of quran andss hadith sciences, Imam Khomaeini international university, qazvin, iran.
10.22034/iued.2025.2044923.2695
Abstract
Education and its methods are one of the most challenging issues in the contemporary era and have different dimensions that not knowing or not using them correctly will have many unfortunate consequences of belief and behavior. In the teachings of revelation, the principles, foundations and methods of human education have been discussed on various occasions. This research, with a descriptive-analytical method and with complete induction of the verses related to the story of Noah (pbuh) and the analysis of traditions, aims to analyze the training methods of Prophet Noah (pbuh) by God as a divine educational model. The results show that the story of Noah (pbuh) has been repeated more than 40 times in 28 surahs of the Holy Quran. God has used various methods for the exaltation and spiritual development of His Prophet, such as the educational method of loving and honoring, the educational method of preaching, the educational method of encouragement, all-round support with unseen assistance, telling instructive incidents in order to strengthen morale.
Keywords

قرآن کریم؛ ترجمه‌ی محمدمهدی فولادوند؛ تهران: دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی، 1418 ق.
ابن‌­عبدالسلام، عبدالعزیز؛ تفسیر العز‌بن­عبدالسلام؛ بیروت: دار ابن‌حزم، 1416 ق.
ابن‌فارس، احمد؛ معجم مقاییس اللغة؛ بیروت: دارالفکر، 1399 ق.
ابن­قتیبه دینوری، أبی­محمد عبدالله­بن­مسلم؛ المعارف؛ مصر: دارالمعارف، بی‌تا.
ابن‌منظور، محمدبن­مکرم؛ لسان العرب؛ بیروت: دار إحیاء التراث العربی، 1408 ق.
ابن‏ابى‏حاتم، عبدالرحمن­بن­محمد؛ تفسیر القرآن­العظیم‏؛ ریاض: کتابخانه نزار مصطفى ­الباز، 1419 ق.
ابن­شهر­آشوب ­مازندرانى، محمد­بن­على‏؛ مناقب­آل­أبی­طالب (ع)؛ قم: علامه، 1379 ق.
ابن­کثیر، اسماعیل؛ قصص الانبیاء؛ مکه مکرمه: مکتبه الطالب الجامعی، ۱۴07 ق.
ابوالفتوح­رازى، حسین­بن­على‏؛ روض­الجنان و روح­الجنان فی تفسیر­القرآن‏؛ مشهد: آستان قدس رضوى، بنیاد پژوهش‌هاى اسلامى‏، 1408 ق.
اسمعیلی صدرآبادی، مهدی و همکاران؛ «نقش زبان کنایه‌ی قرآن در تربیت جنسی»؛ سراج منیر، شماره‌ی 14، 1402 ش.
امینی، محمد؛ «روش‌های شناختی در تربیت اصلاحی از دیدگاه احادیث»؛ پژوهش‌نامه علوم حدیث تطبیقی، شماره‌ی 9، 1397 ش.
بحرانی، سید هاشم‌بن­سلیمان؛ البرهان فی تفسیرالقرآن؛ قم: بعثت، 1374 ش.
برقى، احمد­بن­ محمد­بن ­خالد؛ المحاسن؛ قم: دار­الکتب­الإسلامیة، 1371 ش.
بیضاوى، عبدالله­بن­عمر؛ أنوار­التنزیل و أسرار­التأویل (تفسیر­البیضاوى)؛ بیروت: دار إحیاء­التراث­العربی‏، 1418 ق.
تمیمى آمدى، عبدالواحدبن محمد؛ غرر الحکم و درر الکلم؛ قم: دار الکتاب الإسلامی‏، 1410 ق.
توسلی، طیبه؛ «تربیت دینی، تربیت زمینه‌ساز، تربیت سکولار»؛ مشرق موعود؛ شماره‌ی 26، 1392 ش.
جرجانی، علی‌­بن­محمد؛ التعریفات؛ تهران: ناصرخسرو، 1370 ش.
حافظ، شمس­الدین محمد؛ دیوان؛ با مجموعه حواشی و تعلیقات علامه محمد قزوینی؛ به اهتمام عبدالکریم جربزه­دار؛ تهران: اساطیر، 1374 ش.
حافظ­ برسى، رجب­بن­محمد؛  مشارق أنوارالیقین فی أسرار أمیرالمؤمنین (ع)؛ بیروت: اعلمی، 1422 ق.
حسینی‌نسب، سید داود و همکاران؛ فرهنگ واژه‌ها، تعاریف و اصطلاحات تعلیم و تربیت؛ تبریز: احرار، 1376 ش.
حسینی همدانی، محمد؛ انوار ­درخشان­ در ­تفسیر ­قرآن‏؛ تهران: لطیفی، 1404 ق.
حلى، حسن­بن ­سلیمان­بن­ محمد؛ مختصر­البصائر؛ قم: اسلامی، 1421 ق.
خسروپناه، عبدالحسین؛ گستره شریعت؛ قم: دفتر نشر معارف، 1382 ش.
خلف تبریزی، محمدحسین؛ برهان قاطع؛ به اهتمام محمد معین؛ تهران: امیرکبیر، 1356 ش.
دلشاد تهرانى، مصطفی؛ سیرى در تربیت اسلامى؛ موسسه نشر و تحقیقات ذکر، چاپ سوم، 1377 ش.
دهقان، اکبر؛ راه رشد؛ تحلیلی بر روش‌های تربیت نفس و اهداف آن در فرهنگ وحی؛ قم: مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن، 1379 ش
دیلمى، حسن­بن­محمد؛ إرشاد ­القلوب ­إلى ­الصواب؛ قم: شریف رضی، 1412 ق.
راغب اصفهانی، حسین‌­بن­محمد؛ المفردات فی غریب القرآن؛ دفتر نشر کتاب، 1404 ق
راغب اصفهانى، حسین‌بن­محمد؛ مفردات ألفاظ القرآن؛ بیروت: دارالقلم، 1412 ق.
زرکش، غلامحسین؛ روش‌ها و فنون تدریس؛ دانشگاه تربیت معلّم، بی‌تا.
سعدی، مصلح‌الدین؛ کلیات سعدی؛ تهران: زوار، 1382 ش.
سمرقندى، نصربن­محمد؛ تفسیرالسمرقندى المسمى بحرالعلوم؛ بیروت: دار­الفکر، 1416 ق.
سید رضی، محمدبن­حسین، نهج­البلاغه، مصحح: صبحی صالح؛ قم: هجرت، 1414 ق.
شریفی، احمدحسین؛ روش­شناسی علوم انسانی اسلامی؛ تهران: مرکز مطالعات و انتشارات آفتاب توسعه، 1395 ش.
شریعتمدارى، على؛ تعلیم و تربیت اسلامى؛ قم: افق، ۱۳۷۷ ش.
شعاری‌­نژاد، علی‌اکبر؛ فرهنگ علوم رفتاری؛ تهران: امیرکبیر، سپهر، 1375 ش.
طباطبایى، سید محمدحسین؛  المیزان فی تفسیر القرآن؛ بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، 1390 ق.
طبرانى، سلیمان­بن­احمد؛ تفسیرالقرآن ­العظیم؛ اردن: دارالکتاب ­الثقافی‏، 2008 م.
طبرسی، احمدبن­علی؛ الإحتجاج على أهل اللجاج‏؛ مشهد: مرتضی، 1403 ق.
طبرسی، فضل­بن­حسن؛ مجمع البیان لعلوم القرآن؛ تهران: ناصرخسرو،‏ 1372 ش.
طبری، محمدبن­جریر؛ المسترشد فی إمامة علی­بن أبی­طالب (ع)؛ قم: کوشانپور، 1415 ق.
ـــــــــــــــــــ؛ جامع­البیان فى تفسیر­القرآن؛ بیروت: دار­المعرفة، 1412 ق.
طوسی، خواجه نصیرالدین؛ اخلاق ناصری؛ تهران: علمیه اسلامیه، بی‌تا.
طوسى، محمد­بن­حسن‏؛ الأمالی؛ قم: دار الثقافة، 1414 ق.
ـــــــــــــــــــ؛ التبیان فی تفسیر­القرآن؛ بیروت: دار إحیاء ­التراث ­العربی‏، بی‌تا.
غزالی، محمد؛ احیاء علوم‌الدین؛ بیروت: دارالقلم، بی‌تا.
غزالی، محمد؛ مکاتیب فارسی غزالی؛ مصحح: عباس اقبال؛ تهران: امیرکبیر، 1362 ش.
فراهیدی، خلیل‌­بن­احمد؛ العین؛ قم: اسوه، 1414 ق.
فیض کاشانی، محمدبن­شاه مرتضی؛ تفسیرالصافی؛ تهران: مکتبه الصدر، 1415 ق.
قرائتی، محسن؛ تفسیرنور؛ تهران: مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن، 1388 ش،
قشیری، عبدالکریم؛ ترجمه‌ی رساله قشیریه؛ مصحح: بدیع‌الزمان فروزانفر، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، بی­تا.
قطب­الدین راوندی، سعیدبن هبة­الله‏؛ قصص الأنبیاء (ع)‏؛ مشهد: مرکز پژوهش‌های اسلامی، 1409 ق.
قمى، على­بن­ابراهیم‏؛ تفسیرالقمی؛ قم: دارالکتاب، 1404 ق.
کاشانی، ملا فتح‌الله؛ زبدة التّفاسیر؛ مؤسسة المعارف الإسلامیّة، بی‌تا.
کلینی، محمدبن­یعقوب؛ الکافی؛ تهران: دار الکتب الإسلامیة، 1407 ق.
کیکاووس­بن­اسکندر؛ قابوس‌نامه؛ مصحح: غلامحسین یوسفی؛ تهران: علمی فرهنگی، 1375 ش.
مازندرانی، ابن‌شهر آشوب؛ مناقب آل‌أبی‌طالب (ع)؛ قم: علامه، 1379 ق.
مجلسی، محمدباقر؛ بحارالانوار؛ بیروت: دار إحیاء التراث العربی، 1407 ق.
مسعودی، عبدالحسین­بن­علی؛ أخبار الزمان؛ بیروت: دار الأندلس، 1386 ق.
مصباح یزدی، محمدتقی؛ اخلاق در قرآن؛ قم: مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمینى ره، 1385 ش.
مطهری، مرتضی؛ تعلیم و تربیت در اسلام؛ تهران: صدرا، 1439 ق.
معین، محمد؛ فرهنگ فارسی؛ تهران: امیرکبیر، 1379 ش.
مکارم شیرازی، ناصر؛ الامثل فی تفسیر کتاب الله المنزل؛ قم: مدرسه الامام على‌بن ابى­طالب (ع)، 1379 ش.
مکارم شیرازی، ناصر و جمعی از نویسندگان؛ تفسیر نمونه؛ تهران: دار الکتب الاسلامیه، 1376 ش.
مکى­بن­حموش‏؛ الهدایة إلى بلوغ النهایة؛ امارات:­ جامعة­الشارقه، کلیة الدراسات العلیا­ و ­البحث­العلمی، 1429 ق.
مولوی، جلال­الدین؛ مثنوی معنوی؛ تصحیح و تعلیقات محمد استعلامی؛ تهران: زوار، 1372 ش.
نقیب­زاده، عبدالحسین؛ نگاهی به فلسفه‌ی آموزش و پرورش؛ تهران: طهوری، 1375 ش.
واسطی، عبدالحمید؛ راهنمای تحقیق؛ قم: دارلعلم، 1382 ش.
همت بناری، علی و امینی، محمد؛ «روش‌های رفتاری در تربیت اصلاحی از دیدگاه احادیث»؛ پژوهش­نامه علوم حدیث تطبیقی، شماره‌ی 20، 1403 ش.
ـــــــــــــــــــــــــــــ؛ «روش‌های عاطفی در تربیت اصلاحی از دیدگاه احادیث»؛ پژوهش­نامه علوم حدیث تطبیقی، شماره‌ی 13، 1399 ش.

  • Receive Date 17 December 2024
  • Revise Date 23 January 2025
  • Accept Date 07 February 2025