دانشگاه ایلامآموزههای تربیتی در قرآن و حدیث2538-426010220250219Examining methods of changing habits based on Quran and Hadith with a comparative approach to Guthrie's learning theoryبررسی روشهای تغییر عادت بر مبنای قرآن و حدیث با رویکردی قیاسی به نظریه یادگیری گاتری12172188710.22034/iued.2025.2039736.2669FAخدیجهمهدیان مهرگروه علوم قرآن و حدیث دانشکده الهیات دانشگاه ایلاممهدیاکبرنژادهیأت علمیمجتبیمحمدی انویقاستادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه ایلامکامرانیزدانبخشهیأت علمیJournal Article20240827Habits are behaviors and processes that are unconsciously used to do things and are the result of human repetition and deep learning. Although most of the habit is introduced as a negative phenomenon in life, but by meditating on its nature and effects, it can be said that habit is not only a weakness but can act as a powerful educational method. Habits can be destructive only if they get out of the control of the will and enslave people. Types of habit change are classified from bad habit to good habit, from good habit to another good habit or creating new habits. Following the verses and narrations related to the subject of habit, it can be said that leaving the previous habits and creating new habits has a systematic method and comprehensive solutions that must be followed in order to benefit from the power of habit. The basis of this system is the repetition and continuation of the behavior in a gradual manner in a period of time that is appropriate to it and being in a suitable environment along with the imposition of rewards and punishments. By accepting habit as a learning method, Guthrie, a behaviorist theorist, proposes a triple structure for changing habits. Although his method of threshold and counter conditioning is confirmed by Quranic and narrative sources, but the exhaustion method is contradicted based on Quranic and narrative documents, especially the rule of "harmless".عادتها رفتارها و فرآیندهاییاند که به طور ناخودآگاه برای انجام کارها استفاده میشود و حاصل تکرار و یادگیری عمیق انسان است. با اینکه عادت بیشتر به صورت یک پدیده منفی در زندگی معرفی میشود اما با تعمق در ماهیت و آثار آن میتوان گفت عادت نه تنها یک ضعف نیست بلکه میتواند به عنوان یک روش تربیتی قدرتمند عمل کند. عادتها تنها در صورتی میتوانند مخرب باشند که از سیطره اراده خارج شده و انسان را به اسارت خود بکشانند. گونههای تغییر عادت از عادت بد به عادت خوب، از عادت خوب به عادت خوب دیگر و یا خلق عادات جدید طبقهبندی میشوند. با تتبع در آیات و روایات مرتبط با موضوع عادت میتوان گفت ترک عادتهای قبلی و آفرینش عادتهای نو دارای روشی نظاممند و راهکارهای جامعی است که برای بهرهمندی از قدرت عادت باید این اصول را رعایت کرد. تکرار و تداوم رفتار به صورت تدریجی در یک بازهی زمانی متناسب با آن و قرار گرفتن در یک محیط مناسب به همراه وضع پاداش و مجازات اساس این نظام است. گاتری نظریهپرداز رفتارگرا با پذیرش عادت به عنوان یک روش یادگیری، ساختاری سه گانه را برای تغییر عادات پیشنهاد میکند. اگر چه روش آستانه و شرطی شدن تقابلی او مورد تأیید منابع قرآنی و روایی است اما روش خستگی بر اساس مستندات قرآنی و روایی به ویژه قاعده «لاضرار» در تضاد است.https://iued.ilam.ac.ir/article_721887_b5cd3c80f1ff8690e33cea7e2f73ba36.pdfدانشگاه ایلامآموزههای تربیتی در قرآن و حدیث2538-426010220250219Explaining the principles of effective teaching in all-round education from the perspective of the Qur'an and hadithsتبیین اصول تدریس اثربخش در تربیت تمام ساحتی از منظر قرآن و روایات234372188410.22034/iued.2025.2031811.2641FAجوادهاتفی اردکانیالهیات، علوم انسانی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.سید حمیدشمع ریزیالهیات، علوم انسانی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.محسنقائمیالهیات ، علوم انسانی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.Journal Article20240610Our purpose in presenting this article is to shed light on that part of the principles necessary to make teaching effective in the six educational fields referred to in the fundamental transformation document of the education system of the Islamic Republic of Iran. It is necessary and very valuable to give the duty of "explanation jihad". Therefore, for this purpose, it is necessary to take advantage of scientific information as well as experiences related to educational activities, detailed and numerous Islamic teachings and instructions in relation to the teaching-learning process should also be discussed, analyzed and investigated. In this research, with a descriptive-analytical method to examine these topics and with the Quranic-narrative framework and criteria in the field of principles such as "scientific knowledge and teaching techniques", "scientific understanding and attitude", "spirit of research and truth-seeking", "scientific skill - "Technology" and "classroom management and education process management" have been discussed based on two cognitive and behavioral strategies.هدف ما از ارائه این مقاله، روشنگری نسبت به آن بخشی از اصول ضروری برای أثربخش کردن تدریس در ساحتهای ششگانه تربیتی مورد نظر سند تحوّل بنیادین نظام آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران است که از مَنظر دینی، پرداختن به به اینگونه اصول در راستای انجام دادن فریضه «جِهاد تبیین» ضروری و بسیار ارزشمند است. لذا به همین منظور لازم است ضمن بهرهگیری کردن از اطّلاعات علمی و نیز تجارب مرتبط با فعّالیّتهای آموزشی، معارف و دستورات دقیق و فراوان اسلامی در ارتباط با فرآیند یاددهی-یادگیری نیز مورد بحث، تحلیل و بررسی قرار گیرد. در این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی به بررسی این مباحث و با چارچوب و ملاکهای قرآنی-روایی در زمینه اصولی همچون «آگاهیهای علمی و فنون تعلیم»، «درک و نگرش علمی»، «روحیّه پژوهشگری و حقیقتجویی»، «مهارت علمی - فنّاوری» و «کلاسداری و مدیریّت روند آموزش» بر اساس دو راهبرد شناختی و رفتاری، پرداخته شده است.https://iued.ilam.ac.ir/article_721884_4622306a407a016253acbf269a8c1577.pdfدانشگاه ایلامآموزههای تربیتی در قرآن و حدیث2538-426010220250219Recognizing divine educational models in the story of Prophet Noah (pbuh)بازشناسی الگوهای تربیتی الهی در داستان حضرت نوح(ع)456272189310.22034/iued.2025.2044923.2695FAمحمدمولویدانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه بین المللی امام خمینی( ره)- قزوین0000-0002-2694-2384امیرجباریدلنشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشگاه بین المللی امام خمینی ره، قزوین، ایران.0009-0001-0407-1813محمد سبحانماهری قمی،کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشگاه بین المللی امام خمینی ره، قزوین، ایران،Journal Article20241217Education and its methods are one of the most challenging issues in the contemporary era and have different dimensions that not knowing or not using them correctly will have many unfortunate consequences of belief and behavior. In the teachings of revelation, the principles, foundations and methods of human education have been discussed on various occasions. This research, with a descriptive-analytical method and with complete induction of the verses related to the story of Noah (pbuh) and the analysis of traditions, aims to analyze the training methods of Prophet Noah (pbuh) by God as a divine educational model. The results show that the story of Noah (pbuh) has been repeated more than 40 times in 28 surahs of the Holy Quran. God has used various methods for the exaltation and spiritual development of His Prophet, such as the educational method of loving and honoring, the educational method of preaching, the educational method of encouragement, all-round support with unseen assistance, telling instructive incidents in order to strengthen morale.بازشناسی الگوهای تربیتی الهی در داستان حضرت نوح(ع).<br>تربیت و روشهای آن یکی از پرچالشترین مسائل در دوران معاصر و دارای ابعاد مختلفی است که ندانستن یا به کار نبستن درست آنها، پیامدهای اعتقادی و رفتاری ناگوار بسیاری به دنبال خواهد داشت. در آموزههای وحیانی نیز به مناسبتهای گوناگون به اصول، مبانی و روش های تربیتی انسان پرداخته شده است. این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی و با استقراء کامل آیات مرتبط با داستان حضرت نوح(ع) و بررسی روایات بر آن است تا به تحلیل روشهای تربیتی حضرت نوح (ع) توسط خداوند به عنوان الگوی تربیتی الهی بپردازد. نتایج نشان میدهد بیش از 40 مرتبه داستان نوح(ع) در 28 سوره از قرآن کریم تکرار شده است. خداوند برای تعالی و تکامل نفسانی پیامبرش از روشهای مختلفی همچون روش تربیتی محبتورزی و تکریم، روش تربیتی موعظه، روش تربیتی تشویق، پشتیبانی همه جانبه با امدادهای غیبی، بیان حوادث عبرت آموز به جهت تقویت روحیه استفاده کرده است.https://iued.ilam.ac.ir/article_721893_938f9421817d1111059524cabbab7950.pdfدانشگاه ایلامآموزههای تربیتی در قرآن و حدیث2538-426010220250219Solutions to improve the relationship between children and parents
Based on the analysis of the content of the teachings of Sajjadiyehتحلیل محتوای مقولهای چگونگی روابط فرزندان با والدین از دیدگاه امام سجاد(ع)638572188510.22034/iued.2024.2035469.2650FAمحمدعترت دوستدانشیار گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران.0000-0003-4631-6628شرارهنوشین رادکارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشگاه الزهرا(س)؛ مدرس گروه علوم قرآنی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.Journal Article20240713After the Holy Quran, the works of the innocents are one of the most important written sources of Islam. Sahifah Sajjadiyeh is one of these valuable works that contains useful and effective tips to improve the lives of Muslims. Some of the supplications of Sahifa Sajjadiyeh are related to children and parents and their relationships in the family, which teaches a set of useful and effective solutions to improve the communication and interaction of children with parents. In this research, using the method of "categorical content analysis", we have tried to extract the main issues raised in relation to the relationship between children and parents, and finally, to extract the proposed solutions from the perspective of Imam Sajjad (a.s.) in this field. The results of the research show that from the point of view of the teachings presented in the supplications of Sahifa Sajjadiyeh, the most important ways to improve children's relationship with their parents are: praying for the success of serving their parents, children's kindness to their parents, children's gratitude to their parents, children's humility in To parents, acting on knowledge to serve parents.پس از قرآن کریم، آثار معصومان از مهمترین منابع مکتوب دین اسلام است. صحیفه سجادیه نیز از جمله این آثار ارزشمند است که حاوی نکاتی مفید و کارآمد در جهت بهبود حیات مسلمانان است. برخی از ادعیه صحیفه سجادیه در رابطه با فرزندان و والدین و روابط آنها در خانواده است که مجموعهای از راهکارهای مفید و مؤثر جهت بهبود ارتباط و تعامل فرزندان با والدین را آموزش میدهد. در این پژوهش تلاش شده با استفاده از روش «تحلیل محتوای مقولهای» به استخراج موضوعات اصلی مطرح شده در رابطه با چگونگی روابط فرزندان با والدین پرداخته و در نهایت، راهکارهای مطرح از منظر امام سجاد(ع) را در این زمینه استخراج نماییم. نتایج تحقیق نشان میدهد که از منظر آموزههای مطرح در ادعیه صحیفه سجادیه، مهمترین راهکارهای بهبود روابط فرزندان با والدین عبارت است از: دعا جهت کسب توفیق خدمت به والدین، مهرورزی فرزندان به والدین، تشکر و قدردانی فرزندان از والدین، تواضع فرزندان در برابر والدین، عمل به دانستهها برای خدمت به والدین.https://iued.ilam.ac.ir/article_721885_9364d8a4ab9108653c7344008588777d.pdfدانشگاه ایلامآموزههای تربیتی در قرآن و حدیث2538-426010220250219Educational and approximate personality of Fazil bin Ayyad and validity of her narrations in Sunni and Shia sourcesشخصیت شناسی تربیتی و تقریبی فضیل بن عیاض و اعتبار روایات او در منابع اهل سنت و شیعه8710472188910.22034/iued.2025.2042375.2681FAمرتضیقاسمی حامداستادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه بینالمللی مذاهب اسلامی، تهران، ایران0000-0002-8290-7815رخسارهبنی صفرعلوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم قرآن و حدیث، دانشگاه بین المللی مذاهب اسلامی، تهران، ایران0009-0005-8477-9908Journal Article20241001Fudhayl ibn Iyadh, one of the prominent figures in Islamic history, is considered a unique model in Islamic thought due to his remarkable combination of qualities in hadith sciences, moral upbringing, and promoting unity. This study focuses on the personality of Fudhayl, examining his role in ethical and spiritual education, his status in Sunni and Shia hadith sources, and his influence on the rapprochement of Islamic sects. In today's world, which faces moral crises, religious disputes, and the need to strengthen Islamic unity, revisiting figures like Fudhayl can inspire efforts to enhance ethics and unity.<br /><br />The research questions revolve around how Fudhayl's moral and educational teachings are reflected in society, his position in hadith and biographical sources, and his role in fostering Muslim unity. Using a descriptive-analytical method, the study examines Fudhayl's biographical reputation in credible sources, collects and categorizes his narrations from prominent Sunni and Shia hadith collections, and analyzes some of his ethical and unifying traditions based on hadith commentaries.<br /><br />The findings show that Fudhayl's teachings, closely aligned with the principles of Imam Sadiq (AS), emphasize values such as constructive envy (ghibtah) as a factor for personal growth while avoiding jealousy, reliance on God, and compassion for others. These teachings play a significant role in moral and social development. As a moral mentor and unifying figure, Fudhayl's emphasis on values such as empathy and social justice provides a solid foundation for reducing conflicts and strengthening Muslim unity.فضیل بن عیاض، از شخصیتهای برجسته تاریخ اسلام، به دلیل ترکیب بینظیر خصائص رجالی، تربیتی و تقریبیاش الگویی کمنظیر در اندیشه اسلامی به شمار میرود. پژوهش حاضر ضمن تمرکز بر شخصیت فضیل، به بررسی نقش او در تربیت اخلاقی، اعتبار رجالیاش در منابع اهل سنت و شیعه و تأثیر وی بر تقریب مذاهب پرداخته است. در دنیای امروز که با بحرانهای اخلاقی، اختلافات مذهبی و نیاز به تقویت وحدت اسلامی روبهرو هستیم، بازخوانی شخصیتهایی مانند فضیل میتواند الهامبخش تلاشهایی برای تقویت اخلاق و تقریب مذاهب باشد. سؤالات پژوهش بر محور چگونگی بازتاب آموزههای تربیتی فضیل، جایگاه او در منابع رجالی و حدیثی، و نقش او در تقویت وحدت مسلمین شکل گرفته است . پژوهش به روش توصیفی تحلیلی، پس از بررسی رجالی شخصیت فضیل، به جمع آوری و دسته بندی روایات وی در کتب معتبر حدیثی از نظر فراوانی در منابع شیعه و سنی، و نیز تحلیل برخی از روایات تربیتی و تقریبی بر اساس کتب شرح حدیث پرداخته است. یافته ها نشان داد تعالیم فضیل در ارتباط نزدیک با آموزههای امام صادق (ع)، با تأکید بر اصولی مانند غبطه بهعنوان عامل رشد مثبت فردی در عین پرهیز از حسد، توکل به خداوند و رحمت به مردم نقش مؤثری در تربیت اخلاقی و اجتماعی دارد. اهتمام به روایاتش در منابع معتبر مذاهب، جایگاه برجسته او را بهعنوان یک مربی اخلاقی و وحدتبخش روشن میسازد، علاوه بر آنکه آموزهها و رفتارهای او مانند تأکیدش بر همدلی و عدالت اجتماعی، بستر مناسبی برای کاهش اختلافات و تقویت اتحاد مسلمانان فراهم میکند.https://iued.ilam.ac.ir/article_721889_7985b5999347f22d301d861f7738b778.pdfدانشگاه ایلامآموزههای تربیتی در قرآن و حدیث2538-426010220250219Examining the educational points of the story of Musa and Khizr in the 15th century Shia interpretations with the method of theme analysisبررسی نکات تربیتی داستان موسی و خضر در تفاسیر شیعی قرن 15 با روش تحلیل مضمون10513072188610.22034/iued.2025.2038165.2665FAیحییراثیدانشجوی دکتری تخصصی علوم قرآن و حدیث، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.فرهادادریسیدانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.محمد حسینصائینیاستادیار گروه علوم قرآن و حدیث، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.حسینمرادی زنجانیاستادیار گروه علوم قرآن و حدیث، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران.Journal Article20240811Quranic stories occupy a major part of the Quran. These stories include a wide range of moral, mystical, social, scientific teachings, etc. Among them, the story of Moses and Khidr is of particular importance due to some features and has been the focus of commentators. In this study, which was conducted analytically among 15th century Shiite interpretations, using the method of content analysis and relying on the text of twenty-three interpretations regarding the story of Moses and Khidr, the network of educational themes was identified and its systematic structure was drawn. After drawing the network of educational themes, the weight of the basic themes under each of the organizing and comprehensive themes was also determined. The organizing themes of education and training in this study, in order of weight, are: how to deal with the student, the importance of education and training, the manners of learning knowledge, the method of teaching, patience in the path of learning knowledge, and the importance of the teacher; The theme of how to deal with the student has the most weight, which shows that the Shiite commentators of the 15th century attached great importance to the interaction between the teacher and the student. The findings of this study show that concepts such as not raising doubts in the minds of the students, God's command to learn knowledge, patience in acquiring knowledge, humility towards the teacher, respect for the teacher, and the use of appropriate educational methods are emphasized in the interpretations.داستانهای قرآنی بخش عمدهای از قرآن را به خود اختصاص دادهاند. این داستانها فقط جنبه روایتگری و تاریخی ندارند بلکه شامل طیفی وسیع از آموزههای اخلاقی، عرفانی، اجتماعی، علمی و.... هستند. در این میان داستان موسی و خضر به دلیل برخی ویژگیها دارای اهمیت خاصی میباشد و موردتوجه مفسران قرارگرفته است. در این پژوهش که بهصورت تحلیلی بین تفاسیر شیعی قرن ١۵ صورت گرفته با استفاده از روش تحلیل مضمون و باتکیه بر متن بیستوسه تفسیر درخصوص داستان موسی و خضر، شبکه مضامین تعلیم و تربیت شناسایی شده و ساختار نظاممند آن ترسیم شد. بعد از ترسیم شبکه مضامین تعلیم و تربیت، وزن مضامین پایه ذیل هرکدام از مضامین سازماندهنده و فراگیر نیز مشخص شد. مضامین سازماندهنده تعلیم و تربیت در این پژوهش به ترتیب وزن عبارتند از: نحوه مواجهه با شاگرد، اهمیت تعلیم و تربیت، آداب علمآموزی، نحوه آموزش، صبر در راه علمآموزی و اهمیت استاد؛ مضمون نحوه مواجهه با شاگرد بیشترین وزن را به خود اختصاص داده است که نشان میدهد مفسران شیعه قرن 15 به تعامل استاد و شاگرد اهمیت زیادی میدادهاند. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که مفاهیمی مانند عدم شبههافکنی در ذهن شاگردان، دستور خدا جهت علمآموزی، صبر در راه کسب علم، تواضع نزد استاد، احترام به استاد و استفاده از روشهای مناسب آموزشی در تفاسیر مورد تاکید قرارگرفته است.https://iued.ilam.ac.ir/article_721886_bd80da9e23e9eac467447ac8282f9c82.pdfدانشگاه ایلامآموزههای تربیتی در قرآن و حدیث2538-426010220250219Explaining the Educational-Ethical Functions of the Quranic Virtues of Amir al-Mu'minin (AS)تبیین کارکردهای تربیتی ـ اخلاقی فضائل قرآنی امیرالمومنین13114972189010.22034/iued.2025.2042638.2683FAیحییکرامتیدانشگاه آزاد اسلامی ارومیهمهدیقریشینماینده ولی فقیه در استان آذربایجان غربی و عضو هیات علمی دانشگاه ارومیهحسنمحمدیضو هیات علمی دانشگاه آزاد ارومیهJournal Article20241004This research examines and explains the educational-ethical functions of the Quranic virtues of Amir al-Mu'minin (AS). The aim is to identify these virtues and analyze their impact on individual and social human development from the perspective of the Holy Quran. The research method in this study is the content analysis of Quranic verses and referring to authoritative Shi'a and Sunni exegeses to extract and categorize the virtues related to Imam Ali (AS) and explain their educational functions. The research results show that the Holy Quran refers to numerous virtues of Amir al-Mu'minin (AS), among the most important of which are faith, knowledge, charity, and spiritual perfection. His faith, with the characteristics of "steadfastness," "active advancement," "practicality," and "selflessness," provides a basis for the formation of a stable, dynamic, responsible, and altruistic personality. This faith, not only at the individual level leads to steadfastness in beliefs and resistance against challenges, but also at the social level helps to form a society committed to ethical principles, justice-oriented, and resistant to corruption. His knowledge, as "divinely bestowed knowledge" and based on a "comprehensive understanding of the Quran," fosters humility, intellectual curiosity, and a deeper understanding of religious teachings, and at the social level also helps to form a knowledge-based, thoughtful, and tolerant society.این مقاله به بررسی و تبیین کارکردهای تربیتی-اخلاقی فضایل قرآنی امیرالمؤمنین (ع) میپردازد. هدف، شناسایی این فضایل و تحلیل تأثیر آنها بر رشد و تعالی فردی و اجتماعی انسان از منظر قرآن کریم است. روش تحقیق در این پژوهش، تحلیل آیات مرتبط قرآن با مراجعه به تفاسیر معتبر شیعه و سنی جهت استخراج و دستهبندی فضایل مرتبط با حضرت علی (ع) و تبیین کارکردهای تربیتی آنها میباشد. نتایج پژوهش نشان میدهد که قرآن کریم به فضایل متعددی از امیرالمؤمنین (ع) اشاره دارد که از جمله مهمترین آنها میتوان به ایمان، علم، انفاق و تکامل معنوی اشاره کرد. ایمان حضرت، با ویژگیهای «راسخ بودن»، «پیشروی فعالانه»، «عملگرایی» و «خودگذشتگی»، بستری برای شکلگیری شخصیتی پایدار، پویا، مسئولیتپذیر و نوعدوست فراهم میکند. این ایمان، نه تنها در سطح فردی موجب ثبات قدم در باورها و مقاومت در برابر چالشها میشود، بلکه در سطح اجتماعی نیز به شکلگیری جامعهای پایبند به اصول اخلاقی، عدالتمحور و مقاوم در برابر فساد کمک میکند. علم حضرت، به عنوان «دانش موهوب الهی» و مبتنی بر «درک جامع از قرآن»، موجب پرورش تواضع، کنجکاوی فکری و درک عمیقتر از معارف دینی میشود و در سطح اجتماعی نیز به شکلگیری جامعهای دانشمحور، متفکر و مداراگر کمک میکند. انفاق حضرت، با ویژگیهای «اطاعت محض»، «ایثار»، «اخلاص» و «حضور قلب»، موجب تزکیه نفس، پرورش حس نوعدوستی و ارتقاء سطح معنویت فرد میشود و در سطح اجتماعی نیز به گسترش فرهنگ بخشندگی، کاهش فاصله طبقاتی و تقویت همبستگی اجتماعی کمک میکند.https://iued.ilam.ac.ir/article_721890_06a4d9fc803702d48c472df2c86b675e.pdfدانشگاه ایلامآموزههای تربیتی در قرآن و حدیث2538-426010220250219Thematic analysis of verses and traditions related to human perception of their inferiority before Godتحلیل مضمون آیات و روایات مرتبط با ادراک انسان از حقارت خود در برابر خداوند15118372189110.22034/iued.2025.2043010.2685FAزینبپورکاویانعلوم قرآن و حدیث، الهیات، الزهرا (س)، تهران، ایرانزهراصرفیاستادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.0000-0002-0452-2637محمدصادقشجاعیدکتری روانشناسی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه بینالمللی المصطفی، قم، ایرانJournal Article20241008Man's feeling and understanding of his inferiority before God is one of the topics that have existed in various branches of Islamic sciences and has been introduced as a requirement for entering the valley of God's worship. Considering the importance of the subject, the present study aims to achieve a conceptual model of human perception of his inferiority before God in the verses and traditions as authentic Islamic sources, and answers the question that the perception and feeling of human inferiority before God in the light of the verses and What is the structure of narrations? Therefore, in order to achieve the desired, using the method of theme analysis and MAXQDA software, he has presented a model of the perception of human inferiority before God. The results of this research include 21 basic themes that fall under 4 organizing themes; These themes are :Components (feeling of humiliation and humiliation, feeling of weakness and incapacity, feeling of neediness, feeling of defeat and feeling of deficiency and shortness in acts of worship), factors (knowledge of God, fear of God, God's help, religious actions of the individual, faith in God, hardships and problems) consequences (closeness to God, receiving rewards, attracting kindness and compassion, personal growth, not needing anything other than God, achieving dignity, achieving desires and solving difficulties and problems) and obstacles (negative ineffectiveness and ignorance of the ugliness of actions).احساس و ادراک انسان از حقارت خود در برابر خداوند، از موضوعاتی است که در شاخههای مختلفی از علوم اسلامی وجود داشته و بهعنوان لازمهی ورود به وادی پرستش خداوند معرفی شده است. با توجه به اهمیت موضوع، پژوهش حاضر با هدف دستیابی به مدل مفهومی ادراک انسان نسبت به حقارت خود در برابر خداوند در آیات و روایات بهعنوان منابع اصیل اسلامی، به این سؤال پاسخ میدهد که ادراک و احساس حقارت انسان در برابر خداوند در پرتو آیات و روایات چه ساختاری دارد؟ ازاینرو برای دستیابی به مطلوب با استفاده از روش تحلیل مضمون و نرمافزار MAXQDA به ارائه مدلی از ادراک حقارت انسان در برابر خداوند پرداخته است. نتایج حاصل از این پژوهش شامل 21 مضمون پایه است که ذیل 4 مضمون سازماندهنده قرار میگیرند؛ این مضامین عبارت هستند از: مؤلفهها (احساس خواری و ذلت، احساس ضعف و ناتوانی، احساس نیازمندی، احساس مغلوب شدن و احساس کاستی و کوتاهی در اعمال عبادی)، عوامل (شناخت خداوند، ترس از خداوند، یاری خداوند، اعمال دینی فرد، معادباوری، سختیها و مشکلات)، پیامدها (نزدیکی به خداوند، دریافت پاداش، جلب مهربانی و عطوفت، رشد شخصیتی، بینیازی از غیرخداوند، دستیابی به عزت، دستیابی به خواستهها و رفع سختیها و مشکلات) و موانع (اثرناپذیری منفی و ناآگاهی از زشتی عمل).https://iued.ilam.ac.ir/article_721891_005b783cc1a8802893af96b5a7bdac10.pdfدانشگاه ایلامآموزههای تربیتی در قرآن و حدیث2538-426010220250219The Educational Functions of Public Oversight from the Perspective of Nahj al-Balaghaکارکردهای تربیتی موضوع نظارت همگانی از دیدگاه نهج البلاغه17519572189410.22034/iued.2025.2046539.2709FAفخر علی مهدیقلیزادهدانشگاه آزاد اسلامی واحد ارومیهصدراعلیپوردانشگاه آزاد ماکورضامیرزاییدانشگاه آزاد ارومیهJournal Article20241123This research aimed to conduct an in-depth investigation into the educational functions of public oversight (amr-be-ma'ruf and nahi-an-al-munkar) from the perspective of Nahj al-Balagha. The present study seeks to answer the following key questions: 1. What is the perspective of Nahj al-Balagha on public oversight? 2. What are the educational functions of public oversight? 3. What are the obstacles to the successful implementation of public oversight? The results of the research indicate that public oversight in Nahj al-Balagha is more than an individual duty; it is a continuous jihad and a heartfelt action rooted in faith and ethics. The educational functions of public oversight can be divided into two main categories: material and spiritual. In the material realm, this duty helps prevent crime, improve the living environment, and increase security and peace. At the spiritual level, it leads to the strengthening of faith, self-education, and personal character development. Moreover, public oversight plays a significant role in strengthening the common good and promoting social justice. However, the successful implementation of public oversight faces challenges such as lack of awareness, inappropriate methods, resistance from the audience, economic problems, and inefficiencies in social structures. To overcome these obstacles, suggestions such as promoting a culture of criticism, teaching communication skills, strengthening support structures, and inter-sectoral cooperation have been presented. Ultimately, this research shows that public oversight is a powerful tool for reforming society and improving people's lives.این پژوهش با هدف بررسی عمیق کارکردهای تربیتی نظارت همگانی (امر به معروف و نهی از منکر) از منظر نهجالبلاغه انجام شده است. پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به این سوالات کلیدی است: 1- بینش نهجالبلاغه درباره نظارت همگانی چیست؟ 2- کارکردهای تربیتی نظارت همگانی کدامند؟ 3- چه موانعی بر سر راه اجرای موفق نظارت همگانی وجود دارد؟ نتایج پژوهش نشان میدهد که نظارت همگانی در نهجالبلاغه فراتر از یک وظیفه فردی، یک جهاد مستمر و کنشی قلبی است که ریشه در ایمان و اخلاق دارد. کارکردهای تربیتی نظارت همگانی به دو دسته کلی مادی و معنوی تقسیم میشود. در حوزه مادی، این فریضه به پیشگیری از جرم، بهبود محیط زندگی و افزایش امنیت و آرامش کمک میکند. در سطح معنوی نیز به تقویت ایمان، تعلیم نفس و رشد شخصیت فردی میانجامد. همچنین، نظارت همگانی در تقویت خیر جمعی، تقویت عدالت اجتماعی نقش بسزایی دارد. با این حال، اجرای موفق نظارت همگانی با چالشهایی همچون عدم آگاهی، روشهای نادرست، مقاومت مخاطبان، مشکلات اقتصادی و ناکارآمدی ساختارهای اجتماعی روبرو است. برای رفع این موانع، پیشنهاداتی همچون ترویج فرهنگ نقدپذیری، آموزش مهارتهای ارتباطی، تقویت ساختارهای حمایتی و همکاری بینبخشی ارائه شده است. در نهایت، این پژوهش نشان میدهد که نظارت همگانی یک ابزار قدرتمند برای اصلاح جامعه و ارتقای سطح زندگی افراد است. با شناخت دقیق کارکردها و موانع اجرای این فریضه، میتوان به سمت ایجاد جامعهای سالمتر و پویاتر حرکت کرد.https://iued.ilam.ac.ir/article_721894_c619fcc1f1ef2d87323ceb7cc59e378d.pdfدانشگاه ایلامآموزههای تربیتی در قرآن و حدیث2538-426010220250219Features and educational effects of sedition and hypocrisy
From the point of view of Nahj al-Balaghaویژگی ها و آثار تربیتی فتنه ونفاق ازمنظر نهج البلاغه19621772188310.22034/iued.2025.2012835.2515FAلالهافتخاریاستادیار، گروه قرآن و حدیث، دانشگاه شاهد، تهران، ایرانJournal Article20240624Fitna and hypocrisy are among the most repeated words in the teachings of Islam, especially in Nahj al-Balagha. They both know a lot. This accompaniment is such that about ten verses of the Qur'an and also some parts of Nahj al-Balaghah are devoted to it. In addition to that, in Nahj al-Balagha, the word fitna and its roots are mentioned seventy-six times and the word hypocrisy is mentioned a lot. Therefore, in this research, which is analytical-descriptive and using library sources, with the aim of getting to know the sayings of Imam Ali (a.s.). ) regarding sedition and hypocrisy and its ultimate application, the characteristics and educational effects of sedition and hypocrisy have been discussed in Nahj al-Balagha. One of the findings of the present research is the achievement of the traits of seditionists and hypocrites and the connection between them, as well as their ugly and lasting effects, such as returning to ignorance, darkening the atmosphere of society, suffering from doubts, isolation of believers, suffering from good people and slipping of hearts.فتنه ونفاق از جمله واژگان پر تکرار در آموزه های دین اسلام بویژه در نهج البلاغه می باشند.این امر را می توان از یکسو به جهت شرائط حاکم بر زمان حضرت علی(ع)و از دگر سو به سبب پیوند میان فتنه و نفاق و تلاقی آن دو در موارد بسیار دانست. این همراهی به گونه ای است که حدود ده آیه قرآن و نیز مواردی از نهج البلاغه بدان اختصاص یافته است. علاوه بر آن در نهج البلاغه واژه فتنه و هم ریشه های آن هفتاد و شش بار و واژه نفاق بسیار ذکرشده است.لذا در این پژوهش که به روش تحلیلی – توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه ای وبا هدف آشنایی با فرمایشات امام علی(ع) در خصوص فتنه ونفاق ودر نهایت بکارگیری آن انجام گرفته به ویژگیها و آثار تربیتی فتنه و نفاق در نهج البلاغه پرداخته شده است. از یافته های تحقیق حاضر، دستیابی به صفات فتنه گران و منافقان و پیوند میان آن دو ونیز آثار زشت و ماندگار آنها همچون بازگشت به جاهلیت،تیره گون شدن فضای جامعه، ابتلای به شبهات،انزوای مومنان، ابتلای نیکوکاران و لغزش دلها می باشد.https://iued.ilam.ac.ir/article_721883_d1fb9aebb070e2f1e2473ece7fdcbbf2.pdfدانشگاه ایلامآموزههای تربیتی در قرآن و حدیث2538-426010220250219look at some of the cognitive and motivational incentives focused on playing a parental role in Islamic teachings (Quran and Hadith) and with psychological analysisنگاهی به برخی از مشوّقهای معرفتی و انگیزشی معطوف به ایفای نقش والدگرانه در آموزه های اسلامی(قرآن و حدیث) و با تحلیل روان شناختی21923972188810.22034/iued.2025.2041668.2676FAعلی احمدپناهیپژوهشگاه حوزه و دانشگاه قم0000-0003-2093-0662Journal Article20240922One of the important and fundamental roles of parents in the family system is parenting. By studying and reflecting on the Holy Quran and the hadiths of the infallibles, peace be upon them, it can be claimed that the importance and value of this role has been addressed in various ways. The aim of the present research is to explain, analyze and extract some of the cognitive and motivational incentives embedded in religious teachings (Quran and Hadith) in order to play the parental role of spouses in the family system. The basic question is what cognitive and motivational incentives exist in religious teachings (Quran and Hadith) in order to encourage parents to play their parental role? The method used in this research is the content analysis method and the data collection method is based on examining religious texts (Quran and Hadith), library and theoretical documents and empirical research. By analyzing the teachings focused on the role of spouses in the family system, it can be claimed that the most important expectation of Islam from spouses in the role of parenthood is to have children and raise them.<br />In Islamic teachings, there are various types of cognitive, motivational, and persuasive incentives for fulfilling a worthy role in parenthood (childbearing and child-rearing). The promise of spiritual advancement, achieving joy, material growth, enjoying social support, and increasing the psychological capacities of spouses and parents in light of their commitment to the parental role are among the cognitive and motivational incentives of Islam.یکی از نقش های مهم و اساسی والدین در نظام خانواده فرزند آوری و فرزند پروری(والدگری) است. با تتبع و تامل در قرآن کریم و احادیث معصومین علیهم السلام، می توان ادعا نمود که به گونه های مختلف به اهمیت و ارزش شناسی این نقش پرداخته شده است. هدف پژوهش پیش رو، تبیین، تحلیل و استخراج برخی از مشوق های معرفتی و انگیزشی تعبیه شده در آموزه های دینی(قرآن و حدیث) در راستای ایفای نقش والدگرانه همسران در نظام خانواده است. پرسش اساسی این است که در آموزه های دینی(قرآن و حدیث) و در راستای ترغیب والدین به ایفای نقش والدگرانه خویش، چه مشوق های معرفتی و انگیزشی وجود دارد؟روش به کاررفته در این تحقیق، روش تحلیل محتوا است و روش گردآوری دادهها، مبتنی بر بررسی متون دینی(قرآن و حدیث)، اسناد کتابخانهای و نظری و تحقیقات تجربی می باشد. با تحلیل آموزه های معطوف به نقش همسران در نظام خانواده می توان ادعا نمود که مهم ترین انتظار اسلام از همسران در کِسوت والدگری، فرزندآوری و فرزند پروری است.<br />در آموزه های اسلامی و به گونه های مختلف، به مشوق های معرفتی، انگیزشی و ترغیبی در راستای تحقق بخشی شایسته به والدگری(فرزند آوری و فرزند پروری) ، وجود دارد. وعده ارتقاء معنوی، نیل به نشاط، رشد مادی، برخورداری از حمایت اجتماعی و افزایش ظرفیت های روان شناختی همسران و والدین در پرتو التزام به نقش والدگرانه، از جلوهای مشوق های معرفتی و انگیزشی اسلام است.https://iued.ilam.ac.ir/article_721888_054a06d3138b40905e4c1269b3f371e6.pdfدانشگاه ایلامآموزههای تربیتی در قرآن و حدیث2538-426010220250219Analytical and critical reading of interpretation of the verse 84 of Surah "Al –Yusuf" with an education-oriented approach based on vocabulary and contextبازخوانی تحلیلی انتقادی تفسیرآیه84 سوره یوسف بارویکرد تربیت محور مبتنی بر لغت و سیاق24125872189210.22034/iued.2025.2043188.2687FAمحبوبهموسائی پوراستادیارگروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران0000-0003-2559-5285Journal Article20241011The interpretative-semantic fame of some words or passages of the Qur'an has led to their position based on the special purpose they have in their unique context; It should not be followed by some interpretations. This issue itself causes the lack of necessary care in understanding and correct interpretation of the verse. With the aim of considering this importance, the present article reflects on the interpretation of verse 84 of "Surah Al -Yusuf in the Qur'an and has explained its critical approach by focusing on the key words and phrases of the verse as well as paying attention to the context and interpretation of the Qur'an to the Qur'an. The critical and questioning analysis of this article by dividing the verse into four central paragraphs, "Wa tavvallaa anhom", "Wa qal YA Asafa alaa yusuf "" Wa bayzat Ainaho Men Al-Hozn" "Fa hova Kazim" and focus on the word "Tawallaa", "Asaf" and "Kazim" Along with thinking about the meanings of the verses before and after different explanation from the general interpretation results. In this explanation, the words mentioned, especially "kazim" have equal significance for Jacob's anger and sorrow, and the verse in its contexف describes two-sided confrontation between them, which is significant and useful on the one hand due to educational statements and moral effects on sinful children to return from their mistakes, and on the other hand, it depicts physical effects such as blindness caused by the intensity of grief and the effect of the child's behavior on the fatherشهرت تفسیری- معنایی برخی واژهها یا فرازهای قرآن موجب شده تا گاه، جایگاه آنها بر اساس هدف ویژهای که در بستر بافت و سیاق منحصر به خود دارند؛ از سوی برخی تفاسیر رعایت نگردد. این مسأله، باعث عدم مداقه لازم در فهم صحیح و تفسیرکاربردی آیه میشود. مقاله حاضر با در نظر گرفتن این نکته مهم، با روش توصیفی تحلیلی به تأمل در تفسیر آیه 84 سوره یوسف در قرآن پرداخته و رویکرد انتقادی خود را با تمرکز بر واژگان و عبارات کلیدی آیه و نیز توجه به سیاق و تفسیر قرآن به قرآن تبیین نموده است. برونرفت واکاوی نقادانه و پرسشگرانه این مقال با تقسیم آیه به چهار فراز محوری «وَ َتَوَلَّى عَنْهُمْ»، «وَقَالَ یَا أَسَفَى عَلَى یُوسُفَ»، «وَابْیَضَّتْ عَیْنَاهُ مِنَ الْحُزْنِ»، «فَهُوَ کَظِیمٌ» و تمرکز بر واژگان «َتَوَلَّى»، «أَسَف»، و «کَظِیم» به همراه تامل در مفاهیم آیات قبل و بعد، مفهومشناسی و تبیینی متفاوت با عموم تفاسیر نتیجه میدهد. در این تبیین، واژگان ذکر شده به خصوص «کَظِیم» دلالت برابراز خشم و اندوه یعقوب (ع) دارند و آیه در بستر خود، مواجهه ای دو سویه از ایشان را تقریر مینماید که از یک سو به جهت گزاره-های تربیتی و اثرات اخلاقی بر فرزندان گنهکار برای بازگشتشان از خطا قابل توجه و کاربرد است و از سوی دیگر اثرات جسمانی همچون نابینایی ناشی از شدت حزن و اثر رفتار فرزند بر پدر را به تصویر میکشد.https://iued.ilam.ac.ir/article_721892_597e8c2e2d398c304002c8aeebba0354.pdf