دانشگاه ایلام آموزه‌های تربیتی در قرآن و حدیث 2538-4260 12 1 2026 05 22 A Cognitive Analysis of the Concept of Riḍā in the Husaynī Uprising Based on Verses 27–30 of Surah Al-Fajr تحلیل شناختی مفهوم رضا در قیام حسینی، مطالعه‌ای متمرکز بر آیات ۲۷ تا ۳۰ سوره‌ فجر با رویکرد قرآنی 71 96 736323 10.22034/iued.2026.2073261.2871 FA رضیه السادات کرماجانی دانشجوی دکتری الهیات، گروه علوم قرآن و حدیث، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران. Kermajani@iau.ac.ir ORCID: 0009-0001-3859-1411 0009-0001-3859-1411 سید حمید حسینی سید حمید حسینی* استادیار، گروه علوم قرآن و حدیث، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران. (نویسنده مسئول) dr.hoseini@iau.ac.ir ORCID: 0000000280661604 0000-0002-8066-1604 حامد پور رستمی حامد پور رستمی دانشیار، گروه شیعه شناسی، دانشگاه تهران، دانشکدگان فارابی. purrostami@ut.ac.ir ORCID:0009-0004-6003-7427 0009-0004-6003-7427 Journal Article 2025 10 01 The present study analyzes the cognitive concept of riḍā (contentment) in verses 27–30 of Surah Al-Fajr and explains its role in the uprising of Imam Ḥusayn (a). The main problem addressed in the research is that despite the central importance of riḍā as a symbol of conscious consent and submission in the Qur’an, its connection with the Husaynī uprising has not yet been examined systematically. The necessity of this study arises from the need for an epistemological and Qur’anic understanding of the place of riḍā in the movement of Imam Ḥusayn (a)—a concept that can provide a deeper picture of the relationship between the human being and the divine will. To achieve the research objective, the methodology is based on an integrative approach utilizing qualitative and quantitative content analysis. The selected verses are analyzed with a focus on semantic units, and key concepts related to riḍā are extracted from epistemological and exegetical perspectives. The findings show that the concept of the “tranquil soul” (al-nafs al-muṭmaʾinnah) in these verses represents the complete manifestation of serenity, contentment, and conscious submission to the divine will. This concept highlights the reciprocal relationship between God’s pleasure and the servant’s pleasure—a relationship that reaches its peak in the uprising of Imam Ḥusayn (a). By employing cognitive analysis of the verses and correlating them with the Husaynī movement, this study offers a conceptual framework for a deeper understanding of Qur’anic teachings and for representing the human being’s conscious submission to the divine will. پژوهش حاضر به تحلیل شناختی مفهوم «رضا» در آیات ۲۷ تا ۳۰ سوره فجر و تبیین نقش آن در قیام امام حسین(ع) می‌پردازد. مسئله اصلی تحقیق آن است که با وجود اهمیت محوری مفهوم «رضا» به عنوان نماد رضایت و تسلیم آگاهانه در قرآن، پیوند آن با قیام حسینی تاکنون به‌ طور نظام‌‌مند واکاوی نشده است. ضرورت این پژوهش از نیاز به فهمی معرفت شناختی و قرآنی از جایگاه رضا در حرکت امام حسین(ع) ناشی می‌شود؛ مفهومی که می‌تواند تصویری ژرف تر از رابطه میان انسان و اراده الهی ارائه دهد. در راستای تحقق هدف پژوهش، روش تحقیق بر پایه رویکرد تلفیقی و با بهره‌گیری از تحلیل محتوای کیفی و کمی تنظیم شده است. آیات مورد نظر با تمرکز بر واحدهای معنایی تحلیل و مفاهیم کلیدی مرتبط با رضا از منظر معرفتی و تفسیری استخراج گردیده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مفهوم «نفس مطمئنه» در این آیات، نماد تبلور کامل آرامش، رضایت و تسلیم آگاهانه در برابر مشیت الهی است. این مفهوم، از رابطه دو سویه میان رضای الهی و رضای بنده سخن می‌گوید؛ رابطه‌ای که در قیام امام حسین(ع) به اوج تجلی خود می‌رسد. این پژوهش با تکیه بر تحلیل شناختی آیات و تطبیق آن با قیام حسینی، چارچوبی مفهومی برای فهم عمیق تر آموزه های قرآنی و باز نمایی تسلیم آگاهانه انسان در برابر اراده الهی ارائه می دهد. https://iued.ilam.ac.ir/article_736323_ffc5469f7370fd0bbd6782cd8d432591.pdf