ارزیابی و نقد تساوی‌‌‌‌انگاری رویکرد درمانی ACT با آموزه‌‌‌‌های تربیتی قرآن کریم و روایات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم و معارف قرآن

2 دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

چکیده

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد(ACT) یکی از درمان­های نوین روانشناختی در عصر حاضر است. این رویکرد، درد و رنج را با زندگی انسان عجین و همراه می­داند و آن­ها را جزء تجربیات بهنجار و عادی حیات انسان معرفی می­کند، این رویکرد با افزایش انعطاف پذیری روانشناختی برای انسان به دنبال تغییر ارتباط انسان با افکار، احساسات و هیجانات ناخوشایند و ناخواسته‌‌ا‌‌ش از طریق به کارگیری شش مولفه‌‌ی بنیادینِ(پذیرش، ناهم جوشی شناختی، تماس با لحظه اکنون، خود زمینه‌‌ای، عمل متعهدانه و ارزش­ها) می­باشد. آموزه­های تربیتی قرآن کریم نیز حاوی نکاتی پرمعنا برای سالم سازی و کیفیت بخشیدن به تربیت اخلاقی انسان است. نگارنده پس از بررسی تطبیقی بین یافته­های این رویکرد روانشناسی و آموزه­های تربیتی قرآنی، شباهت‌‌های نظری و مفهومی زیادی یافته است. هدف محقق در این پژوهش دستیابی به روشی برای کاهش مشکلات روحی-روانی انسان و رضایت بخشی در زندگی او با استناد با آموزه­های تربیتی اسلامی و ACT می­باشد. نتایج پژوهش نگاشته شده نشان می‌‌دهدکه بین مفاهیم تربیتی همچون رضا، صبر و تقوا با مؤلفه‌‌ی پذیرش، نفی خواطر و وسوسه­های شیطانی با ناهم جوشی شناختی، توبه و یادآوری نعمت و حضور در حال با تماس با لحظه‌‌ی اکنون، وجدان با خود زمینه‌‌ای، عمل صالح با اقدام و بیان مجموعه­ای از امور انگیزشی و شناختی با ارزش­ها ارتباط تنگاتنگی وجود دارد و می­تواند به تبیین وگستردگی هرچه بیشتر این رویکرد کمک نماید. هرچند جامعیت و گستردگی رهنمودهای تربیتی قرآنی و نیز نگاه اسلام به افقی بسیار وسیع­تر نسبت به یافته­های درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد(ACT) و اهداف آن بسی قوی­تر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Acceptance and Commitment Therapy Therapeutic Approach Based on Quranic Teachings

نویسندگان [English]

  • ali qazanfari 1
  • Arezoo kianpoor 2
1 Quran and Hadith Quran Science and Education University